Amasya yemekleri, buğday ve bakliyatın etle buluştuğu doyurucu yemeklerden yoğurtlu çorbalara, haşhaşlı ve cevizli hamur işlerinden pekmezli tatlılara uzanan oldukça zengin bir mutfak kültürüne sahip. Amasya baklalı dolması, Amasya keşkeği, toyga çorbası, etli çiçek bamyası ve Amasya çöreği şehre yolu düşenlerin mutlaka tanışması gereken yöresel lezzetlerden örneğin.
“Amasya'da ne yenir?” diye düşünüyorsanız karşınıza yalnızca şehrin simgesi haline gelen Amasya elması çıkmayacak. Amasya'nın geleneksel sofralarında yarma, nohut, bakla ve etle hazırlanan yemeklerden asma yapraklı dolmalara, çemenli keşkeğe, cevizli ve haşhaşlı çöreklere kadar çok geniş bir çeşitlilik var.
Üstelik Amasya mutfağının birçok önemli lezzeti bugün coğrafi işaret koruması altında. Baklalı dolma, toyga çorbası, etli çiçek bamyası, Amasya keşkeği, Amasya çöreği ve Amasya yağlısı bunlardan yalnızca birkaçı.
Şimdi gelin Amasya'nın meşhur yemekleri nelerdir, Amasya'da ne yenir tek tek bakalım.
Amasya'nın meşhur yemekleri arasında baklalı dolma, Amasya keşkeği, toyga çorbası ve etli çiçek bamyası ilk sıralarda yer alıyor. Amasya çöreği ve Amasya yağlısı şehrin hamur işi kültürünü temsil ederken patlıcan pehli, topuz kebabı ve yöresel çorbalar da Amasya sofralarının çeşitliliğini gösteriyor. Tatlı tarafında ise yuka tatlısı ve Unutma Beni tatlısı öne çıkıyor.
Amasya'ya gittiğinizde şehrin geleneksel mutfağını tanımak için aşağıdaki lezzetlere mutlaka şans verin. Yemek.com'da tarifini bulabileceğiniz yöresel lezzetleri de evde denemek üzere kaydetmeyi unutmayın.
Amasya mutfağının en karakteristik yemeklerinden biri olan baklalı dolma, kuru bakla ve buğday yarmasıyla hazırlanan iç harcın asma yapraklarına sarılmasıyla yapılıyor. Geleneksel olarak küçük ve kendine özgü bir biçimde sarılan dolmalar, etle birlikte ağır ağır pişirilerek lezzetini buluyor.
Özellikle düğünlerde, bayramlarda ve kalabalık sofralarda yapılan baklalı dolma yoğurt ve kuru soğanla servis edilebiliyor. Amasya'da bakliyatın bereketi temsil ettiği düşüncesi nedeniyle bu yemeğin düğün sofralarında ayrı bir anlamı da var.
Tarifi için: Baklalı dolma tarifi
Amasya keşkeğini diğer pek çok keşkek çeşidinden ayıran en önemli detay pişirme yöntemi. Keşkeklik buğday, koyun eti, kemik iliği, kuyruk yağı, nohut ve çemen, yörede “cab” adı verilen çömleğe alınarak taş fırında uzun saatler boyunca pişiriliyor. Geleneksel üretimde malzemeler dövülmediği için servis edildiğinde buğday, nohut ve et parçaları ayrı ayrı görülebiliyor.
Coğrafi işaretli Amasya keşkeği özellikle düğün ve özel gün sofralarında önemli bir yere sahip. Aynı ilin Merzifon ilçesinde yapılan keşkekte ise malzemelerin dövülerek daha bütünleşmiş bir kıvama getirilmesi yöresel farklardan biri.
Evde daha pratik bir versiyonunu denemek için: Keşkek tarifi
Yoğurtlu çorba sevenler için Amasya mutfağının en özel başlangıçlarından biri toyga çorbası. Süzme yoğurt, nohut, yarma, un ve yumurta sarısıyla hazırlanan çorbanın üzerine tereyağında kızdırılmış nane gezdiriliyor.
Amasya'da özellikle düğünlerde ve özel davetlerde ikram edilen toyga çorbası, yarma ve nohudu sayesinde tek başına bile oldukça doyurucu. Coğrafi işaretli olması da tarifin şehirle olan güçlü bağını ortaya koyuyor.
Tarifi için: Toyga çorbası tarifi
Amasya'nın coğrafi işaretli yemeklerinden etli çiçek bamyası, özellikle küçük boy bamyaların kuzu eti, domates, kuru soğan, tereyağı ve limon suyuyla buluşmasıyla hazırlanıyor.
Kuru bamyanın da kullanılabildiği bu yemek, Amasya'nın et ve sebzeyi aynı tencerede buluşturan güçlü ev yemeği kültürünün en güzel örneklerinden biri.
Amasya mutfağının doyurucu et yemeklerinden patlıcan pehli, patlıcan ve etin aynı tencerede ağır ağır pişmesiyle hazırlanıyor. Etin suyunu içine çeken patlıcanlar sayesinde hem yumuşacık hem de aroması güçlü bir yemek ortaya çıkıyor.
Tarifi için: Patlıcan pehli tarifi
Amasya'nın en sevilen hamur işlerinden biri olan Amasya çöreği, ceviz ve haşhaşın mayalı hamurla buluşmasıyla hazırlanıyor. Kat kat dokusu, bol iç harcı ve fırından çıktığında mutfağı saran kokusuyla özellikle kahvaltı ve çay saatlerine çok yakışıyor.
Yörede uzun yıllardır hazırlanan bu çöreği geleneksel yöntemine mümkün olduğunca sadık kalarak evde denemek isteyenler için nefis bir tarifimiz var.
Tarifi için: Geleneksel Amasya çöreği tarifi
Amasya mutfağının hamur işi kültürünü en güzel şekilde temsil eden tariflerden Amasya çöreğini dilerseniz farklı bir şekilde de evinizde, ellerinizle hazırlayabilir ve bu yöresel lezzetin tadına bakabilirsiniz. Buyursunlar...
Tarifi için: Amasya çöreği tarifi
Kat kat hamur işlerini seviyorsanız Amasya yağlısı da mutlaka tanımanız gereken lezzetlerden. Un, su, tuz ve mayayla hazırlanan hamurun arasına yağ, ceviz ve haşhaş tohumu karışımı ekleniyor ve geleneksel olarak sac üzerinde pişiriliyor.
Büyükçe bir bazlama görünümünde hazırlanan yağlı, özellikle bayram, düğün ve sünnet gibi kalabalık sofralarda ikram edilen yöresel hamur işlerinden. Amasya yağlısı da coğrafi işaretle koruma altında.
Amasya'nın asma yapraklarını sofraya taşıyan en güzel tariflerden biri de Amasya usulü yaprak sarma. Yeşil mercimek, bulgur ve pirincin bir araya geldiği doyurucu iç harcı sayesinde klasik zeytinyağlı yaprak sarmalardan farklılaşıyor. Bakliyat ve tahılı aynı iç harçta buluşturan bu yöresel sarmayı evde denemek isteyenler için tarifimiz de hazır.
Tarifi için: Amasya usulü yaprak sarma tarifi
Adıyla olduğu kadar sunumuyla da dikkat çeken topuz kebabı, farklı et çeşitlerinin özel bir metal topuz üzerine yerleştirilip sıcak şekilde servis edilmesiyle hazırlanan Amasya lezzetlerinden.
Bonfile, antrikot, tavuk ve kuzu eti gibi farklı etlerin aynı sunumda buluşabildiği yemekte biberler, iç pilav ve çeşitli soslar da eşlikçi olarak kullanılabiliyor. Geleneksel ev yemeğinden çok gösterişli bir restoran sunumunu andıran topuz kebabı, Amasya mutfağının daha sıra dışı örneklerinden biri.
Amasya'nın geleneksel çorbaları arasında adı geçen çatal çorba, şehrin tahıl ve bakliyat ağırlıklı mutfak anlayışını yansıtan yemeklerden.
Amasya mutfağında çorba yalnızca sofranın başlangıcı olarak düşünülmüyor. Toyga, sakala çarpan, helle, yarma ve kesme ibik gibi birbirinden farklı çorbaların bulunması, çorba kültürünün şehirde ne kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor.
İç Anadolu ve Orta Karadeniz'in farklı şehirlerinde karşımıza çıkan madımak, Amasya mutfağında da önemli bir yere sahip yöresel otlardan.
Madımak taze olarak toplanıp et, bulgur ve farklı malzemelerle pişirilebildiği gibi çeşitli çorba ve yemeklerde de değerlendirilebiliyor. Amasya'nın doğadan toplanan otları sofraya taşıyan mutfak kültürünün güzel örneklerinden biri.
Amasya'da hamur işleri yalnızca çöreklerle sınırlı değil. Yörede yapılan kıymasız mantı, klasik kıymalı mantıdan farklı olarak hamur ve sosun ön planda olduğu geleneksel tariflerden biri.
Az malzemeyle doyurucu yemekler hazırlama geleneğini yansıtan bu mantı, Amasya'nın yöresel hamur işleri arasında kendine özel bir yer buluyor.
Amasya mutfağının bugün daha az bilinen hamur işlerinden biri de yanuç. Geleneksel yöre mutfağında çörek, yağlı, hengel, kıymasız mantı ve farklı börek çeşitleriyle birlikte anılıyor. Maya, un, tuz ve suyla hazırlanan hamurun çökelek ve maydanozla lezzetlendirilmesiyle hazırlanıyor.
Amasya'nın geleneksel tatlılarından yuka tatlısı, ince açılan hamurun tatlıya dönüştüğü yöresel tariflerden biri. Önceden hazırlanan ve kurutulan kuru yufkalar ve cevizle hazırlanıyor, üzerinden tam kıvamında bir şerbet eksik edilmiyor. Şehrin geleneksel tatlı kültüründe kendine yer bulan yuka tatlısı, özellikle yöresel yemeklerin ardından sofrayı tamamlayan lezzetlerden.
İsmiyle bile insanın aklında kalan bir tatlı var sırada: Amasya Unutma Beni tatlısı. Bayat tam buğday ekmeği, üzüm pekmezi, şeker ve cevizle hazırlanan bu geleneksel tarif aynı zamanda mutfakta ekmeğin değerlendirilmesinin en güzel örneklerinden.
Ekmek dilimleri pekmezli karışımla ıslatılıyor ve cevizle tamamlanıyor. Unutma Beni tatlısı coğrafi işaretle tescillenmiş Amasya lezzetlerinden biri.
Amasya'dan söz edip misket elmasını ayrı bir başlıkta anlatmamak olmaz. Şehrin simgelerinden biri haline gelen Amasya misket elması ince kabuğu, gevrek dokusu, hoş kokusu ve karakteristik kırmızı-yeşil görünümüyle tanınıyor.
Tek başına taze olarak tüketilebildiği gibi elmalı tatlılardan kompostolara kadar farklı tariflerde değerlendirilebilen misket elması, Amasya'nın mutfak kültürünün yemeklerin ötesine geçen en güçlü yöresel ürünlerinden biri.
Amasya mutfağının temelinde buğday, yarma, nohut, bakla, et, yoğurt, asma yaprağı ve yörede yetişen otlar önemli bir yer tutuyor. Keşkek ve toyga çorbası gibi tariflerde tahılların yoğun biçimde kullanılması, baklalı dolma ve etli çiçek bamyası gibi yemeklerde ise bakliyat ve sebzelerin etle bir araya gelmesi mutfağın karakteristik özelliklerinden.
Hamur işlerinin de Amasya sofralarında ayrı bir yeri var. Amasya çöreği, yağlı, yanuç, kıymasız mantı ve farklı börek çeşitleri günlük sofralardan özel günlere kadar farklı zamanlarda hazırlanıyor. Haşhaş ve ceviz ise özellikle hamur işlerinde sık karşılaşılan malzemeler arasında.
Amasya yemek kültürünün dikkat çeken bir başka yönü özel gün sofraları. Keşkek, baklalı dolma ve toyga çorbası gibi birçok yemek düğünlerde, bayramlarda ve kalabalık davetlerde hazırlanıyor. Yani Amasya mutfağında yemek yalnızca karın doyurmanın değil, aynı sofrada buluşmanın ve paylaşmanın da önemli bir parçası.
Şehrin mutfak kimliğini tamamlayan en güçlü ürünlerden biri ise elbette misket elması. Amasya adıyla Türkiye'nin dört bir yanında özdeşleşen bu elma, şehrin gastronomik hafızasının simgelerinden biri.
Amasya baklalı dolması, Amasya keşkeği ve toyga çorbası şehrin en tanınmış yöresel yemekleri arasında. Etli çiçek bamyası, patlıcan pehli ve Amasya çöreği de mutlaka denenmesi gereken lezzetlerden.
Amasya'da baklalı dolma, keşkek, toyga çorbası, etli çiçek bamyası ve patlıcan pehli denenebilir. Hamur işi olarak Amasya çöreği ve Amasya yağlısına, tatlı olarak yuka tatlısı ve Unutma Beni tatlısına şans verilebilir.
Amasya özellikle misket elmasıyla tanınıyor. Bunun yanında baklalı dolma, keşkek, toyga çorbası, etli çiçek bamyası, Amasya çöreği ve Amasya yağlısı şehrin öne çıkan yöresel lezzetleri arasında.
Amasya'nın geleneksel tatlıları arasında yuka tatlısı, Unutma Beni tatlısı, dene hasudası, ayva gailesi, zerdali gailesi ve gömlek kadayıfı bulunuyor. Unutma Beni tatlısı coğrafi işaretle tescillenmiş Amasya tatlılarından biri.
Amasya baklalı dolması, Amasya toyga çorbası, Amasya etli çiçek bamyası ve Amasya keşkeği şehrin coğrafi işaretli yemekleri arasında. Amasya çöreği, Amasya yağlısı, Unutma Beni tatlısı ve Amasya misket elması da tescilli yöresel ürünler arasında yer alıyor.
EDİTOR
Yemek.com Ürün İçerikleri Yöneticisi // Üniversite yıllarında gazeteciliğe olan merakıyla başlayan editörlük yolculuğu, çeşitli dergi ve içerik sitesinin ardından Yemek.com'da devam ediyor.
Yorumlar
2Muhittin Gizli Kullanici Şenol 26 Nisan 2024 21:23
Yemek.com 29 Nisan 2024 09:49