Antalya yemekleri, Akdeniz'in sebze ve zeytinyağı ağırlıklı mutfağını Yörük kültürü, tahin, yoğurt, tahıllar ve deniz ürünleriyle buluşturan oldukça zengin bir çeşitliliğe sahip. Antalya piyazı, hibeş, serpme börek, domates civesi, gülüklü çorba ve Antalya usulü kabak tatlısı şehre gittiğinizde mutlaka tanışmanız gereken yöresel lezzetlerden sadece birkaçı.
“Antalya'da ne yenir?” diye düşününce akla yalnızca deniz ürünleri gelmesin. Antalya'nın mutfak kültüründe Toroslar'daki Yörük yaşamının izleriyle kıyıdaki Akdeniz mutfağı yan yana ilerliyor. Yoğurt, tahin, susam, sarımsak, kekik, sebzeler ve narenciye sofralarda sık sık karşımıza çıkarken Girit göçmenlerinin yemek kültürü de şehrin mutfağında iz bırakıyor.
Bu yüzden Antalya'da bir gün tahinli sosuyla klasik piyazlardan ayrılan piyazı tadarken başka bir sofrada hibeş, oğlak tandır, cive ya da turunç reçeliyle karşılaşabilirsiniz. Şimdi gelin Antalya'nın meşhur yemekleri nelerdir, Antalya'da ne yenir tek tek keşfedelim.
Antalya'nın meşhur yemekleri arasında Antalya piyazı başı çekiyor. Ancak şehrin yöresel mutfağı piyazdan çok daha geniş. Hibeş, serpme börek, domates civesi, gülüklü çorba, oğlak tandır, kölle ve turunç reçeli gibi birbirinden farklı lezzetler Antalya'nın geleneksel sofralarında kendine yer buluyor. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de geleneksel mutfak içinde piyazdan balık ekşilemesine, civeden Yörük kebabına kadar çok sayıda yöresel yemeği kayıt altına alıyor.
Antalya'ya gittiğinde mutlaka tadına bakmanız gereken lezzetler ve o lezzetlerin evde uygulayabileceğiniz tarifleri hemen aşağıda sizi bekliyor. Bu Antalya tariflerini mutlaka kaydedin.
Antalya denince ilk akla gelen yöresel lezzetlerden biri Antalya piyazı. Onu Türkiye'nin farklı bölgelerinde hazırlanan piyazlardan ayıran en önemli özelliği tahinli tarator sosu. Küçük taneli fasulyeler tahin, limon, sirke ve sarımsak gibi malzemelerle hazırlanan sosla buluşuyor; üzerine domates, yumurta ve maydanoz gibi malzemeler eklenebiliyor.
Üstelik Antalya piyazı yalnızca bir salata ya da eşlikçi olarak düşünülmüyor. Coğrafi işaret tescilinde de belirtildiği üzere Antalya ve ilçelerinde ana yemek olarak tüketilebiliyor. Şehrin en karakteristik yemeklerinden biri olmasının nedeni de tam olarak bu kendine özgü taratorlu yapısı.
Tarifi için: Antalya piyazı tarifi
Antalya mutfağında tahinin ne kadar önemli olduğunu anlamanın en lezzetli yollarından biri de hibeş. Tahin, limon suyu, sarımsak, kimyon ve kırmızı biberin bir araya gelmesiyle hazırlanan yoğun kıvamlı bu tarif hem meze hem de sos olarak sofraya geliyor.
Hibeş haşlanmış patatesin, fasulyenin ya da farklı yemeklerin yanında da servis edilebiliyor. Tahinin yoğun tadını bol limon ve sarımsakla sevenlerin Antalya'da mutlaka denemesi gereken lezzetlerden.
Tarifi için: Hibeş tarifi
Antalya serpme böreği, adını hamurunun elde savrularak son derece ince biçimde açılmasından alıyor. Geleneksel çarşı mutfağının önemli örneklerinden biri olan börek başlıca kıymalı ve peynirli olarak hazırlanıyor.
İncecik hamuru ve sıcak servis edilen yapısıyla özellikle kahvaltı ve çay saatlerine yakışıyor. Antalya'da eski dönemlerde “fıtır börek” adıyla da anıldığı bilinen serpme börek, şehrin hamur işi kültürünü tanımak isteyenler için güzel bir başlangıç.
Akdeniz mutfağının sebzelerle kurduğu o nefis ilişkinin Antalya'daki en güzel örneklerinden biri domates civesi. Domates, soğan, biber ve pirinç gibi malzemelerle hazırlanan bu yöresel yemek, özellikle yaz aylarında sofraya hafif ama doyurucu bir seçenek olarak geliyor.
Bol domatesli yapısıyla Antalya'nın sıcak iklimine de çok yakışan cive, sebze ağırlıklı yöresel yemekleri sevenlerin mutlaka tanıması gereken tariflerden biri. Antalya'nın resmi yöresel yemek listesinde de domates civesi geleneksel mutfağın öne çıkan tarifleri arasında bulunuyor.
Tarifi için: Cive yemeği tarifi
Antalya'nın özellikle Alanya çevresiyle özdeşleşen geleneksel lezzetlerinden biri gülüklü çorba. Küçük köfteler, tavuk eti, pirinç ve çeşitli malzemelerle hazırlanan bu doyurucu çorba sıradan bir başlangıçtan çok daha fazlası.
Özel günlerde ve kalabalık sofralarda da karşınıza çıkabilen gülüklü çorba, Antalya mutfağının yalnızca hafif sebze yemeklerinden oluşmadığını gösteren en güzel örneklerden.
Tarifi için: Gülüklü çorba tarifi
Kabak tatlısını seviyorsanız Antalya'da karşınıza çıkan haline ayrıca bir şans vermelisiniz. Antalya usulü kabak tatlısı tahin ve ceviz gibi malzemelerle servis edilerek alıştığımız kabak tatlısını bambaşka bir noktaya taşıyor.
Kabağın tatlılığıyla tahinin yoğun ve hafif buruk aroması birbirini tamamlarken ceviz de tatlıya kıtır bir doku kazandırıyor. Tahinin yalnızca mezelerde değil tatlılarda da Antalya mutfağının karakteristik malzemelerinden biri olduğunu gösteren nefis bir örnek.
Toroslar'daki Yörük kültürünün Antalya sofralarına taşıdığı et yemeklerinden biri oğlak tandır. Uzun süre ve ağır ağır pişirilen oğlak eti yumuşacık bir kıvama ulaşıyor ve özellikle iç kesimlerde geleneksel sofraların önemli yemeklerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.
Antalya'nın yalnızca kıyı mutfağıyla değil Toroslar'daki hayvancılık geleneğiyle de şekillendiğini hatırlatan bu yemek, yöresel et tariflerini keşfetmek isteyenlerin listesine girmeli. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de güveçte oğlak tandırı geleneksel Antalya yemekleri arasında gösteriyor.
Kölle, buğday, nohut, fasulye ve bakla gibi malzemelerin bir araya gelmesiyle hazırlanan geleneksel Antalya lezzetlerinden biri. Tahıl ve bakliyatın ön planda olduğu bu tarif, özellikle Anadolu'nun eski mutfak alışkanlıklarının Antalya'daki izlerinden.
Antalya'nın resmi tanıtım kaynaklarında da kölle, domates civesi, hibeş ve tandır gibi şehre özgü yerel yemekler arasında sayılıyor.
Akdeniz kıyısında olup balık yemeklerinden söz etmemek olmaz. Balık ekşilemesi, Antalya'nın denizle kurduğu mutfak bağını gösteren yöresel tariflerden biri. Balık, sebzeler ve ekşi aromalarla bir araya geliyor ve ortaya Akdeniz karakterini taşıyan hafif bir yemek çıkıyor.
Yörük kebabı, Antalya'nın Yörük kültüründen beslenen yemeklerinden biri. Etin sebzeler ve çeşitli malzemelerle buluştuğu tarif, Toroslar'daki göçebe yaşam kültürünün şehir mutfağına bıraktığı izleri taşıyor.
Antalya mutfağında Yörük kültürünün etkisi özellikle et, yoğurt, buğday ve süt ürünlerinin kullanımında kendini gösteriyor.
Tarifi için: Yörük kebabı tarifi
Antalya mutfağının yöresel pilavlarından Gökçesu pilavı, pirinç, havuç, nohut ve cevizle hazırlanan doyurucu ve renkli bir tarif. Etsiz hazırlanmasına rağmen oldukça zengin olan bu pilav, özellikle kalabalık sofralarda ana yemeklerin yanına çok yakışıyor.
Tarifi için: Gökçesu pilavı tarifi
Antalya'nın yöresel hamur işlerinden bağaça, özellikle tahin ve susam gibi malzemelerle hazırlanan, kahvaltı ve çay saatlerine yakışan geleneksel bir lezzet. Yumuşak dokusu ve kendine özgü aromasıyla Antalya mutfağının sevilen hamur işlerinden biri.
Tarifi için: Bağaca tarifi
Az malzemeyle hazırlanan geleneksel tatlılardan öksüz helvası, sade görünümünün ardında oldukça karakteristik bir lezzet taşıyor. Un ve yağ temelli yapısıyla eski mutfakların ekonomik ama tatmin edici tatlılarından biri.
Tarifi için: Öksüz helvası tarifi
Anadolu'nun pek çok bölgesinde farklı şekillerde karşımıza çıkan keşkek, Antalya mutfağında da özel bir yere sahip. Dövülmüş buğdayın uzun süre pişirilmesiyle hazırlanan keşkek yörede geleneksel olarak etsiz yapılabiliyor; ancak tavuk veya kırmızı et kullanılan çeşitleri de bulunuyor.
Antalya'da bakır kazanlarda ve odun ateşinde pişirilen keşkeğin makbul kabul edildiği aktarılıyor.
Antalya'da tatlı tarafında keşfedilecek bir başka geleneksel lezzet de Arap kadayıfı. Yumuşak kadayıf hamurunun cevizli içle buluşup kızartılması ve ardından şerbetlenmesiyle hazırlanan bu tatlı özellikle şerbetli tatlı sevenlerin ilgisini çekiyor.
Antalya'nın sokaklarında turunç ağaçlarını görmek mümkünken bu meyvenin mutfağa girmemesi düşünülemezdi. Turunç reçeli, şehrin narenciye kültürünün en bilinen ürünlerinden biri.
Turuncun kendine özgü buruk tadı şekerle dengeleniyor ve özellikle kahvaltılarda servis edilen aromatik bir reçele dönüşüyor. Narenciye reçellerinin Antalya mutfağında önemli bir yere sahip olduğu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından da vurgulanıyor.
Antalya mutfağının karakterini anlamak için şehrin coğrafyasına bakmak yeterli. Bir tarafta Akdeniz, diğer tarafta Toros Dağları bulunuyor. Bu nedenle mutfakta deniz ürünleri ve sebzelerin yanı sıra Yörük kültüründen gelen et, yoğurt, buğday ve süt ürünleri de önemli bir yer tutuyor.
Tahin, susam, sarımsak, limon ve zeytinyağı Antalya yemeklerinde sık karşımıza çıkan malzemelerden. Antalya piyazı ve hibeş bunun en belirgin örnekleri. Şehrin sıcak iklimi sayesinde domates, biber ve narenciye gibi ürünler de mutfağın temel parçalarından biri haline geliyor.
Antalya mutfağını şekillendiren bir diğer önemli unsur ise kültürel etkileşim. Yörük yemek alışkanlıklarının yanı sıra Arap kültüründen gelen susam ve sarımsak kullanımı ile 1924 mübadelesiyle kente gelen Giritlilerin bitki ağırlıklı yemek kültürünün Antalya sofralarında iz bıraktığı belirtiliyor.
Kısacası Antalya yemekleri yalnızca “Akdeniz yemekleri” olarak tek bir başlık altında düşünülemeyecek kadar çeşitli. Dağ, deniz ve tarım ürünlerinin aynı mutfakta buluşması şehre özgü oldukça karakteristik bir yemek kültürü ortaya çıkarıyor.
Antalya'nın en meşhur yemeklerinin başında Antalya piyazı gelir. Tahinli tarator sosuyla hazırlanan Antalya piyazı coğrafi işaretlidir ve şehirde yalnızca salata değil, ana yemek olarak da tüketilebilir.
Antalya'da Antalya piyazı, hibeş, serpme börek, gülüklü çorba, domates civesi, oğlak tandır ve Yörük kebabı denenebilir. Tatlı olarak Antalya usulü tahinli kabak tatlısı ve Arap kadayıfına, kahvaltıda ise turunç reçeline şans verilebilir.
Antalya piyazını diğer piyazlardan ayıran temel özellik tahinli tarator sosuyla hazırlanmasıdır. Küçük taneli fasulyelerin üzerine tahin, limon, sirke ve sarımsak gibi malzemelerle hazırlanan sos eklenir. Antalya piyazı 2017 yılında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir.
Hibeş, Antalya'nın en bilinen yöresel mezelerinden biridir. Tahin, limon, sarımsak, kimyon ve kırmızı biberle hazırlanır. Antalya piyazı, taratorlu sebzeler ve çeşitli zeytinyağlılar da Antalya sofralarında sıkça karşınıza çıkabilir.
Hibeş tahin, limon suyu, sarımsak, kimyon ve kırmızı biberle hazırlanan Antalya'ya özgü bir meze ve sostur. Tek başına meze olarak sunulabildiği gibi haşlanmış patates veya fasulye gibi yemeklerin üzerinde de kullanılabilir.
Antalya'nın en bilinen böreklerinden biri serpme börektir. Hamurunun elde savrularak çok ince açılmasıyla hazırlanan serpme böreğin kıymalı ve peynirli çeşitleri bulunur.
Gülüklü çorba, ekşi tarhana çorbası, sütlü kabak çorbası ve farklı tarhana çeşitleri Antalya'nın geleneksel çorbaları arasında yer alır. Gülüklü çorba özellikle Alanya mutfağıyla özdeşleşmiştir.
Antalya usulü kabak tatlısı şehrin en bilinen tatlılarından biridir ve genellikle tahin ile ceviz eşliğinde servis edilir. Arap kadayıfı ve çeşitli turunçgil reçelleri de Antalya mutfağının tatlı lezzetleri arasında yer alır.
Antalya'da kahvaltıda serpme börek, yöresel peynirler, zeytin ve turunç reçeli gibi ürünler tercih edilebilir. Serpme börek özellikle sıcak servis edilen kıymalı ve peynirli çeşitleriyle şehrin sevilen sabah lezzetlerinden biridir.
Tahin Antalya mutfağının karakteristik malzemelerinden biridir. Antalya piyazının tarator sosunda, hibeşte ve kabak tatlısının servisinde kullanılır. Susam ve tahin kullanımının bölgenin tarihsel kültürel etkileşimleriyle ilişkili olduğu Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklarında da belirtilir.
Yörük kebabı, oğlak tandır ve keşkek Antalya'daki Yörük mutfak kültürüyle ilişkilendirilen yemekler arasındadır. Yoğurt, et, buğday ve süt ürünlerinin yoğun kullanımı da Antalya'nın Yörük kökenli yemek alışkanlıklarının önemli özelliklerindendir.
Antalya'dan turunç ve farklı narenciye reçelleri, tahin, yöresel pekmezler ve bölgesel ürünler alınabilir. Ürün çeşitleri ilçelere göre değişebildiği için yerel pazarlar ve üretici satış noktaları farklı yöresel lezzetleri keşfetmek için iyi seçeneklerdir.
EDİTOR
Yemek.com Ürün İçerikleri Yöneticisi // Üniversite yıllarında gazeteciliğe olan merakıyla başlayan editörlük yolculuğu, çeşitli dergi ve içerik sitesinin ardından Yemek.com'da devam ediyor.
Yorumlar
1www.acilistatistik.com 9 Aralık 2015 21:46