Saç Boyamak Orucu Bozar mı?

Ramazan ayı yaklaşırken ya da oruç tuttuğumuz günlerde gündelik hayatın küçük ama kafayı kurcalayan ayrıntıları bir anda büyüyor. Saçını boyatmayı planlayanlar, kuaför randevusunu erteleyip ertelememesi gerektiğini düşünenler, hatta “Kokusu burnuma giderse orucum zarar görür mü?” diye içinden soranlar… Bu sorular çok tanıdık. Çünkü oruç yalnızca aç kalmak değil; aynı zamanda bilinçli bir ibadet hali ve bu bilinçle yapılan her davranışta “Acaba?” sorusu eşlik ediyor.

Biz de bu yazıda saç boyamak orucu bozar mı ekseninde, en çok merak edilen başlıkları tek tek ele alacağız. Söylentilerle değil, güvenilir dini kaynakların açıklamalarıyla ilerleyeceğiz. Özellikle Din İşleri Yüksek Kurulu, yani Diyanet tarafından yapılan açıklamaları esas alarak, kafanızdaki soru işaretlerini net biçimde gidermek istiyorsanız böyle buyurun.

• Oruçluyken saç boyatılır mı?

Oruçluyken saç boyatmak, özellikle Ramazan öncesi veya bayram hazırlıkları sırasında sıkça gündeme gelen bir konu. Bir yanda ibadeti eksiksiz yerine getirme hassasiyeti, diğer yanda gündelik bakım rutini… Peki ikisi bir arada olabilir mi? 

Bu soruya cevap verirken temel ilkeyi hatırlamakta fayda var: Oruç, yeme, içme ve cinsel ilişkiyle bozulur. Bunların dışında kalan fiiller, eğer vücuda besleyici veya keyif verici bir madde alma niteliği taşımıyorsa orucu bozmaz.

Bu çerçevede değerlendirdiğimizde:

• Saç boyama işlemi dışsal bir uygulamadır, ağız veya sindirim sistemiyle bağlantılı değildir.

• Boya, deriye sürülse bile besleyici bir madde olarak vücuda alınmaz.

• Kuaförde saç boyatmak bir bakım işlemidir; yeme-içme fiiliyle ilgisi yoktur.

Bu nedenle, oruçluyken saç boyatmak caizdir. Hatta evde saç boyamakla kuaförde boyatmak arasında da dini açıdan bir fark yoktur. Önemli olan, işlem sırasında orucu bozacak başka bir davranışta bulunmamaktır.

• Saç boyamak orucu bozar mı?

Gelelim en net soruya: Saç boyamak orucu bozar mı? Kısa cevap: Hayır, bozmaz. Ama bu cevabın dayanağı çok önemli.

Din İşleri Yüksek Kurulu açıklamasına göre saç boyatmak yemek içme veya keyif verme eylemine dahil olmadığından orucu bozmaz. Oruçluyken saç boyatabilirsiniz.

Bu açıklama, konunun temelini oluşturuyor. Çünkü burada ölçüt, yapılan işlemin orucun mahiyetine zarar verip vermediği. Saç boyamak:

• Ağız yoluyla vücuda bir şey almayı içermez.

• Besleyici veya enerji verici bir etkisi yoktur.

• İbadetin özüne aykırı bir fiil değildir.

Bu noktada bazı kişiler “Ama boya kimyasal, deriden emilir mi?” diye sorabiliyor. Aklınızda bulunsun: Deriden emilen maddeler, besleyici nitelik taşımadığı sürece orucu bozmaz. Saç boyası da bu kapsamdadır.

Burada özellikle şu açıklamayı aynen aktarmak gerekiyor:

Din İşleri Yüksek Kurulu “Oruç, bir şey yemek, içmek ve cinsel ilişkide bulunmaktan dolayı bozulur. Makyaj yapmak, saç boyamak ve saç bakımı bu kapsamda olmadığından orucu bozmaz.” der.

Bu ifade, tartışmaya yer bırakmayacak kadar açıktır.

• Saç boyası kokusu orucu bozar mı?

Bir diğer yaygın endişe de saç boyası kokusu meselesi. Kuaförde beklerken ya da evde boya yaparken keskin bir koku duyulabiliyor. “Bu koku boğazıma giderse ne olur?” sorusu da tam burada devreye giriyor.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken ayrım şudur:

• Koku almak, tek başına orucu bozmaz.

• Çünkü koku, somut ve besleyici bir madde değildir.

Saç boyasının kokusu:

• Yemek veya içmek gibi bir fiil değildir.

• İstem dışı olarak solunur.

• Besin değeri taşımaz.

Dolayısıyla saç boyası kokusu almak orucu bozmaz. Ancak burada küçük ama önemli bir uyarı yapalım: Eğer sprey ya da buhar halindeki bir madde bilinçli şekilde ağızdan içeri çekilirse ve bu madde boğaza kadar ulaşırsa, ihtiyatlı davranmak gerekir. Bu durum saç boyasında pratikte neredeyse hiç söz konusu olmaz, ama yine de ortamın iyi havalandırılması her zaman iyi bir fikirdir.

• Makyaj yapmak orucu bozar mı?

Saç boyama konusuyla birlikte en çok sorulan sorulardan biri de makyaj meselesi. Özellikle çalışanlar veya gün içinde sosyal hayata devam edenler için bu konu önem taşıyor.

Genel çerçevede baktığımızda:

• Makyaj yapmak, dış görünüşe yönelik bir uygulamadır.

• Ruj, fondöten, rimel gibi ürünler ağızdan yutulmadığı sürece orucu bozmaz.

• Cilt üzerinden uygulanan ürünler besleyici nitelik taşımaz.

Bu nedenle makyaj yapmak da orucu bozmaz. Ancak ruj veya dudak balmı kullanırken dikkatli olmakta fayda var. Dudaklara sürülen ürünün yalanarak yutulmaması gerekir. Aman dikkat: Eğer ürün bilinçli şekilde yutulursa durum değişir.

Yukarıda aktardığımız Din İşleri Yüksek Kurulu açıklamasında da açıkça belirtildiği gibi, makyaj yapmak saç boyamakla aynı kategoride değerlendirilir ve orucu bozmaz.