Uramaki Nedir? Uramaki Sushi Nasıl Yapılır?

Japon mutfağının dünyaca ünlü lezzetlerinden sushi, farklı sarma teknikleri, iç malzemeleri ve sunum şekilleriyle birbirinden ayrılan pek çok çeşide sahip. Bu çeşitler arasında yer alan uramaki, pirincin dışta, nori adı verilen yosunun ise içte bulunduğu özel bir sushi çeşidi. Klasik sushi rulolarından farklı görünümüyle dikkat çeken uramaki, somon, karides, yengeç, avokado ve salatalık gibi malzemelerle hazırlanabiliyor. Dış yüzeyinin susam veya balık yumurtasıyla kaplanabilmesi de uramakiyi hem lezzet hem de görünüm açısından oldukça dikkat çekici hale getiriyor. Özellikle sushi restoranlarının menülerinde sıkça karşılaştığımız California roll, uramaki tekniğiyle hazırlanan en bilinen çeşitlerden biri.

Uramaki sushi, içten dışa sarma tekniğiyle hazırlanması sayesinde klasik maki çeşitlerinden ayrılıyor. Sushi pirincinin dış yüzeyde bulunması, iç malzemelerin nori yosunuyla çevrelenmesi ve rulonun dilimlenerek servis edilmesi bu sushi çeşidinin temel özellikleri arasında. Üstelik uramaki hazırlarken mutlaka çiğ balık kullanmak gerekmiyor. Pişmiş karides, surimi veya yalnızca sebzelerle de farklı uramaki çeşitleri yapılabiliyor. Evde hazırlamak isteyenler içinse doğru kıvamda pişirilmiş sushi pirinci ve dikkatli bir sarma tekniği oldukça önemli. Peki, uramaki içinde ne var, nasıl yapılır ve maki sushi ile arasındaki fark nedir? Gelin, Japon mutfağının bu sevilen lezzetini tüm ayrıntılarıyla tanıyalım.

İçindekiler

• Uramaki nedir?

• Uramaki, pirincin dışta bulunduğu bir sushi çeşidi: Uramaki, sushi pirincinin rulonun dış yüzeyini kapladığı, nori yosununun ise iç malzemeleri çevrelediği bir sushi türü. Japonca kökenli uramaki kelimesi, ters çevrilmiş veya içi dışına çevrilmiş rulo anlamında kullanılıyor. Klasik maki sushide yosun dışarıdan görünürken uramakide beyaz pirinç taneleri rulonun dış yüzeyini oluşturuyor. Bu farklı sarma tekniği, uramakinin en belirgin özelliği.
• Japon mutfağındaki sushi çeşitlerinden biri: Uramaki, Japon mutfağının sushi hazırlama teknikleri arasında yer alıyor. Bununla birlikte özellikle Batı ülkelerinde gelişen sushi kültüründe popülerlik kazanmış bir çeşit. Geleneksel sushi malzemeleriyle farklı lezzetlerin bir araya getirilebilmesi, uramakinin dünya genelinde yaygınlaşmasına katkı sağlamış. Günümüzde hem Japon restoranlarında hem de farklı mutfaklardan esinlenen sushi menülerinde uramaki çeşitleriyle karşılaşmak mümkün.
• İçten dışa sarma tekniğiyle hazırlanıyor: Uramaki yapımında önce nori yosununun üzerine sushi pirinci yayılıyor. Ardından pirinç dış tarafta kalacak şekilde nori ters çevriliyor ve iç malzemeler yerleştiriliyor. Bambu sushi matı yardımıyla sıkıca sarılan rulo, dış yüzeyi pirinçle kaplı olacak şekilde hazırlanıyor. İsteğe bağlı olarak susam veya balık yumurtasıyla kaplanan uramaki, eşit büyüklükte dilimlenerek servis ediliyor.
• California roll en bilinen örneklerinden biri: Uramaki denildiğinde akla gelen ilk çeşitlerden biri California roll. Genellikle surimi, avokado ve salatalık gibi malzemelerle hazırlanan California roll, pirincin dışta bulunduğu sushi rulolarından biri. Ancak her uramaki California roll değil. Somonlu, ton balıklı, karidesli veya sebzeli farklı malzemelerle de uramaki hazırlanabiliyor.

• Uramaki içinde ne var?

• Sushi pirinci: Uramakinin en önemli malzemelerinden biri kısa taneli, piştiğinde birbirine tutunabilen sushi pirinci. Pirinç genellikle pirinç sirkesi, şeker ve tuzla tatlandırılarak hazırlanıyor. Uramakide pirincin dış yüzeyde bulunması nedeniyle kıvamının doğru ayarlanması oldukça önemli. Çok kuru hazırlanan pirinç rulonun dağılmasına neden olabilirken fazla yumuşak pirinç de istenmeyen, ezilmiş bir doku oluşturabiliyor.
• Nori yosunu: Sushi yapımında kullanılan kurutulmuş deniz yosunu olan nori, uramakinin iç katmanında yer alıyor. İnce yapraklar halinde satılan nori, sushi pirincinin altında bulunuyor ve iç malzemeleri bir arada tutmaya yardımcı oluyor. Kendine özgü hafif deniz aromasıyla sushi lezzetini tamamlayan nori, uramakinin klasik maki çeşitlerinden farklı görünmesini sağlayan sarma tekniğinin de önemli bir parçası.
• Balık ve deniz ürünleri: Uramakinin iç malzemeleri arasında somon, ton balığı, karides, yengeç eti ve surimi gibi seçenekler bulunabiliyor. Kullanılan deniz ürünleri tarifin çeşidine göre çiğ veya pişmiş olabiliyor. Özellikle pişmiş karides ve surimi, evde uramaki hazırlamak isteyenler için pratik seçenekler arasında yer alıyor. Çiğ balık kullanılacaksa sushi için uygun şekilde tedarik edilmiş, doğru koşullarda muhafaza edilmiş ürünlerin tercih edilmesi gerekiyor.
• Avokado ve sebzeler: Uramaki hazırlarken yalnızca deniz ürünlerinden yararlanılmıyor. Avokado, salatalık, havuç ve farklı sebzeler de iç harçta kullanılabiliyor. Avokadonun yumuşak ve kremsi dokusu, salatalığın ferah ve çıtır yapısıyla güzel bir uyum yakalıyor. Özellikle sebzeli uramaki çeşitlerinde farklı renk ve dokuların bir araya gelmesi hem lezzeti hem de sunumu zenginleştiriyor.
• Susam ve balık yumurtası: Uramakinin dış yüzeyi isteğe bağlı olarak beyaz veya siyah susamla kaplanabiliyor. Bazı çeşitlerde ise tobiko adı verilen uçan balık yumurtası kullanılıyor. Bu malzemeler sushi rulolarına farklı renkler ve dokular kazandırırken lezzetlerini de tamamlıyor. Susamın hafif kavrulmuş aroması, özellikle karidesli ve avokadolu uramaki çeşitleriyle uyum sağlıyor.
• Soslar ve diğer malzemeler: Uramakinin çeşidine göre mayonez, acılı mayonez, krem peynir veya farklı soslar iç harçta kullanılabiliyor. Servis sırasında ise genellikle soya sosu, wasabi ve sushi zencefili tercih ediliyor. Ancak kullanılan sosların miktarını dengeli tutmak önemli. Çok fazla sos eklemek hem pirincin yapısını etkileyebilir hem de iç malzemelerin lezzetini geri planda bırakabilir.

• Uramaki nasıl yapılır?

Evde uramaki hazırlamak için sushi pirinci, nori yosunu ve sevdiğiniz iç malzemeleri kullanabilirsiniz. İlk denemelerde pişmiş karides, avokado ve salatalıkla hazırlanan bir tarif tercih etmek hem malzemeleri kolayca bir araya getirmenize hem de sarma tekniğine alışmanıza yardımcı olabilir. Aşağıdaki ölçülerle yaklaşık 2 rulo, yani 12-16 parça uramaki hazırlayabilirsiniz.

Uramaki için malzemeler:

• 1 su bardağı sushi pirinci (yaklaşık 180 gram)
• 1 su bardağı + 2 yemek kaşığı su (yaklaşık 220 ml)
• 2 yemek kaşığı pirinç sirkesi
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• 1/2 çay kaşığı tuz
• 1 adet nori yosunu yaprağı
• 100 gram ayıklanmış, pişmiş karides
• 1/2 adet avokado
• 1/2 adet salatalık
• 2 yemek kaşığı beyaz susam

Servis için:

• Soya sosu
• Wasabi (isteğe bağlı)
• Sushi zencefili (isteğe bağlı)

Uramaki yapılışı:

• Sushi pirincini bir kaba alın ve su berraklaşmaya başlayana kadar birkaç kez nazikçe yıkayın. Ardından suyunu süzüp tencereye aktarın. Üzerine 220 ml su ekleyin ve kapağı kapalı şekilde pişirin. Su kaynadıktan sonra ocağı kısın ve pirinçler suyunu çekene kadar yaklaşık 12-15 dakika pişirin. Ocağı kapattıktan sonra kapağını açmadan 10 dakika dinlendirin. Pirinçlerin pişme süresini kullandığınız ürünün üzerindeki talimatlara göre de ayarlayabilirsiniz.
• Küçük bir kapta pirinç sirkesi, toz şeker ve tuzu karıştırın. Hazırladığınız karışımı sıcak sushi pirincinin üzerine gezdirin. Bir spatula yardımıyla pirinçleri ezmeden, alttan üste doğru hareketlerle karıştırın. Pirinci geniş bir kaba yayarak buharının çıkmasını sağlayın. Şekil verebileceğiniz ılık bir kıvama geldiğinde kullanmaya hazır olacaktır.
• Avokadoyu soyup çekirdeğini çıkarın ve uzun, ince dilimler halinde kesin. Salatalığı da benzer şekilde şeritler halinde doğrayın. Haşlanmış ve tamamen pişmiş karideslerin fazla suyunu süzdürün. Malzemelerin mümkün olduğunca eşit uzunlukta olması, ruloların daha kolay ve düzgün sarılmasına yardımcı olur.
• Bambu sushi matını streç filmle kaplayın. Nori yaprağını iki eşit parçaya bölün ve bir parçasını matın üzerine yerleştirin. Hazırladığınız sushi pirincinin yarısını hafifçe nemlendirdiğiniz ellerinizle norinin üzerine eşit şekilde yayın. Pirinci çok fazla bastırmamaya dikkat edin. Dış yüzeyin susamla kaplanmasını istiyorsanız pirincin üzerine 1 yemek kaşığı susam serpin.
• Pirinçle kapladığınız nori yaprağını dikkatlice ters çevirerek pirinçli yüzeyin streç filmle temas etmesini sağlayın. Böylece nori yosunu üstte, sushi pirinci ise altta kalacak. Uramakinin klasik makiden ayrıldığı en önemli aşama bu ters çevirme işlemi.
• Nori yosununun orta kısmına karidesleri, avokado dilimlerini ve salatalık şeritlerini yatay şekilde yerleştirin. Malzemeleri çok fazla doldurmamaya özen gösterin. Fazla iç harç kullanılması rulonun kapanmasını zorlaştırabilir ve dilimleme sırasında dağılmasına neden olabilir.
• Bambu matın size yakın olan kenarını kaldırın ve iç malzemeleri içine alacak şekilde ileri doğru yuvarlayın. Matı hafifçe sıkarak rulonun şeklini sabitleyin. Sarma sırasında streç filmin rulonun içine girmemesine dikkat edin. Rulo tamamlandığında pirinç dışta, nori ve iç malzemeler ise içeride kalmalı. Aynı işlemi kalan malzemelerle tekrarlayın.
• Hazırladığınız ruloları keskin ve hafifçe nemlendirilmiş bir bıçak yardımıyla 6-8 eşit parçaya bölün. Her kesimden sonra bıçağı temizlemek, pirincin yapışmasını önlemeye yardımcı olur. Uramakileri servis tabağına yerleştirin. Yanında soya sosu, wasabi ve sushi zencefiliyle servis edebilirsiniz.

Uramaki yapmanın püf noktası, sushi pirincinin doğru kıvamda hazırlanması ve sarma işlemi sırasında rulonun çok gevşek bırakılmaması. Pirincin ele yapışmasını önlemek için ellerinizi hafifçe nemlendirebilir, bambu matı streç filmle kaplayarak sarma işlemini kolaylaştırabilirsiniz. Hazırladığınız uramakiyi gıda güvenliği açısından bekletmeden tüketmeye özen gösterin. Daha sonra tüketecekseniz uygun şekilde kapatarak buzdolabında muhafaza edin.

• Uramaki ve maki arasındaki fark nedir?

• Dış katmanları farklı: Uramaki ve klasik maki arasındaki en belirgin fark, sushi pirinci ve nori yosununun yerleşimi. Uramakide sushi pirinci dış yüzeyde bulunurken nori yosunu iç malzemeleri çevreliyor. Klasik maki çeşitlerinde ise nori yosunu dış katmanı oluşturuyor ve pirinç iç kısımda yer alıyor.
• Hazırlama teknikleri değişiyor: Her iki sushi çeşidinde de pirinç, nori ve iç malzemeler kullanılıyor. Ancak uramaki hazırlanırken pirinç norinin üzerine yayıldıktan sonra yaprak ters çevriliyor. Klasik makide ise iç malzemeler doğrudan pirincin üzerine yerleştirilerek nori dışta kalacak şekilde sarılıyor.
• Görünüm ve dış kaplamaları farklı olabiliyor: Uramakinin dış yüzeyindeki pirinçler susam, tobiko veya farklı malzemelerle kaplanabiliyor. Klasik maki çeşitlerinde ise dışta bulunan koyu renkli nori yosunu daha sade bir görünüm oluşturuyor. Bununla birlikte kullanılan iç malzemeler her iki sushi çeşidinde de farklılık gösterebiliyor.

• Uramaki hakkında sık sorulan sorular

• Uramaki çiğ balık içerir mi?

  Uramaki çiğ balık içerebilir ancak her uramaki çeşidinde çiğ balık bulunması gerekmiyor. Somon veya ton balığıyla hazırlanan çeşitlerin yanı sıra pişmiş karides, surimi, avokado ve salatalıkla yapılan uramakiler de mevcut. Bu nedenle çiğ balık tüketmek istemeyenler, pişmiş deniz ürünleri veya sebzelerle hazırlanan çeşitleri tercih edebilir. Çiğ balık kullanılan tariflerde uygun ürün seçimi, soğuk zincir ve hijyen koşulları özellikle önemli.

• Uramaki kaç kalori?

  Uramakinin kalori miktarı kullanılan pirinç, iç malzeme ve soslara göre değişiyor. Yaklaşık 6-8 parçalık bir uramaki rulosu, içeriğine bağlı olarak ortalama 250-400 kalori sağlayabilir. Özellikle mayonez, krem peynir, avokado ve kızartılmış malzemeler kullanılan çeşitlerde kalori miktarı artabilir. Daha net bir hesaplama için kullanılan malzemelerin miktarını ve porsiyon büyüklüğünü değerlendirmek gerekiyor.

• Uramaki ve California roll aynı mı?

  Uramaki ve California roll tam olarak aynı şey değil. Uramaki, sushi pirincinin dışta bulunduğu bir sarma tekniğini ifade ederken California roll bu teknikle hazırlanan belirli bir sushi çeşidi. California roll genellikle surimi, avokado ve salatalık gibi malzemelerle hazırlanıyor. Kısacası California roll bir uramaki çeşidi ancak tüm uramakiler California roll olarak adlandırılmıyor.

• Uramaki sıcak mı soğuk mu yenir?

  Uramaki genellikle soğuk veya hafif ılık, oda sıcaklığına yakın şekilde servis ediliyor. Sushi pirinci hazırlanırken ılık kullanılabilse de iç malzemelerin türüne göre servis sıcaklığı değişebiliyor. Pişmiş karides veya sebzelerle hazırlanan çeşitlerde de uramaki genellikle sıcak bir yemek gibi servis edilmiyor. Özellikle deniz ürünleri içeren uramakilerin uygun koşullarda saklanması ve uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi gerekiyor.

• Uramaki hangi ülkeye ait?

  Uramaki, Japon mutfağının sushi hazırlama tekniklerinden biri. Bununla birlikte pirincin dışta bulunduğu uramaki tarzı rulolar, özellikle Kuzey Amerika'daki sushi kültüründe yaygınlaşmış. California roll gibi çeşitler de bu tarzın dünya genelinde tanınmasına katkı sağlamış. Günümüzde uramaki hem Japon restoranlarında hem de uluslararası sushi menülerinde sıkça karşımıza çıkıyor.