Temaki Nedir? Temaki Sushi Nasıl Yapılır?

Temaki, Japon mutfağına ait, nori adı verilen kurutulmuş deniz yosununun külah şeklinde sarılmasıyla hazırlanan bir sushi çeşidi. İçerisinde sushi pirinci, balık, deniz ürünleri, avokado ve salatalık gibi malzemeler bulunuyor. Japoncada elle sarma anlamına gelen temaki, İngilizcede hand roll olarak da biliniyor. Klasik sushi rulolarından farklı olarak bambu sushi matı kullanılmadan elle hazırlanıyor ve dilimlenmeden tüketiliyor.

Japon mutfağının dünyaca sevilen lezzetlerinden sushi, birbirinden farklı çeşitleriyle karşımıza çıkıyor. Bunlardan biri de külah şeklindeki görünümüyle diğerlerinden kolayca ayrılan temaki sushi. Çıtır nori yaprağı, hafif ekşi sushi pirinci ve taze iç malzemeleriyle hazırlanan temaki, özellikle pratik sunumuyla dikkat çekiyor. Üstelik evde sushi yapmak isteyenler için de güzel bir alternatif çünkü hazırlamak için özel bir sushi matına ihtiyaç duyulmuyor. Peki, temaki nedir, içinde ne var, nasıl yapılır ve maki sushiden farkı nedir? Gelin, Japon mutfağının bu sevilen sushi çeşidini yakından tanıyalım.

İçindekiler

• Temaki nedir?

Temaki, sushi pirinci ve farklı iç malzemelerin nori yaprağına sarılarak külah şekli verildiği bir Japon sushi çeşidi. Temaki kelimesi Japoncada el anlamına gelen "te" ve sarma anlamıyla kullanılan "maki" kelimelerinden oluşuyor. Bu nedenle elle sarılan sushi anlamına geliyor.

Temakinin en belirgin özelliği, klasik sushi ruloları gibi küçük parçalara kesilmemesi. Nori yaprağı külah biçiminde sarılıyor ve içindeki malzemeler külahın geniş tarafından görülebiliyor. Hazırlandıktan sonra da genellikle elle tutularak tüketiliyor.

Temakinin öne çıkan özellikleri şöyle:

• Japon mutfağına ait: Temaki, Japon mutfağının geleneksel sushi çeşitleri arasında yer alıyor. Özellikle evde hazırlanan sushi sofralarında ve sushi restoranlarında tercih ediliyor.
• Elle sarılıyor: Klasik maki sushi yapımında sıkça kullanılan bambu sushi matına ihtiyaç duyulmuyor. Nori yaprağı elle külah şeklinde sarılıyor.
• Külah şeklinde hazırlanıyor: Temakiyi diğer sushi çeşitlerinden ayıran en önemli özellik, koni şeklindeki görünümü.
• Nori yaprağıyla hazırlanıyor: Dış kısmında kurutulmuş ve genellikle kavrulmuş deniz yosunu yaprağı bulunuyor. Nori, temakiye kendine özgü bir aroma ve çıtır bir doku kazandırıyor.
• Sushi pirinci içeriyor: Temakinin temel malzemelerinden biri, pirinç sirkesiyle tatlandırılmış sushi pirinci. Pirincin hafif ekşi tadı, diğer malzemelerle dengeli bir lezzet oluşturuyor.
• Farklı iç malzemelerle yapılabiliyor: Somon, ton balığı, karides, avokado, salatalık ve farklı sebzelerle temaki hazırlamak mümkün.
• Elle tüketiliyor: Temaki genellikle yemek çubukları kullanılmadan, doğrudan elle tutularak yeniyor.
• Hazırlandıktan hemen sonra yeniyor: Nori yaprağı pirinç ve diğer malzemelerle temas ettikçe yumuşayabiliyor. Bu nedenle temakiyi sardıktan hemen sonra tüketmek, çıtır dokusunu korumasına yardımcı oluyor.

Temakinin tadı nasıl? Temakinin lezzeti kullanılan iç malzemelere göre değişiyor. Ancak genel olarak nori yaprağının kendine özgü aroması, hafif ekşi sushi pirinci ve balık veya sebzelerin lezzeti bir araya geliyor. Avokado kullanılan çeşitler daha yumuşak bir kıvama sahipken salatalık eklenen temakilerde daha çıtır ve ferah bir doku hissediliyor.

• Temaki içinde ne var?

Temakinin içinde sushi pirinci, nori yaprağı, balık veya deniz ürünleriyle birlikte avokado, salatalık ve farklı sebzeler bulunabiliyor. Geleneksel ve modern temaki çeşitlerinde kullanılan malzemeler değişebiliyor. Özellikle somonlu, ton balıklı ve karidesli temaki çeşitleri seviliyor. Ancak temaki hazırlamak için mutlaka çiğ balık kullanmak gerekmiyor.

Temaki yapımında kullanılan başlıca malzemeler şöyle:

• Nori: Kurutulmuş deniz yosunundan hazırlanan ince yapraklar. Temakinin dış kısmını oluşturuyor ve külah şeklinde sarılmasını sağlıyor.
• Sushi pirinci: Kısa taneli pirinç, pirinç sirkesi, şeker ve tuzla tatlandırılarak hazırlanıyor. Hafif yapışkan kıvamı sayesinde nori yaprağına kolayca yerleştirilebiliyor.
• Somon: Temaki yapımında kullanılan balık çeşitlerinden biri. Çiğ tüketime uygun şekilde tedarik edilmiş somonla veya tamamen pişirilmiş somonla hazırlanabiliyor.
• Ton balığı: Özellikle Japon mutfağındaki sushi çeşitlerinde sıkça kullanılan balıklardan biri. Temakinin iç harcında çiğ tüketime uygun ton balığı veya pişmiş ton balığı kullanılabiliyor.
• Karides: Haşlanmış veya tempura şeklinde kızartılmış karides, temakiye farklı bir lezzet kazandırıyor.
• Avokado: Yumuşak ve kremsi kıvamıyla özellikle somonlu ve sebzeli temaki çeşitlerine yakışıyor.
• Salatalık: İnce şeritler halinde doğranarak kullanılıyor. Temakiye ferah bir lezzet ve çıtır bir doku katıyor.
• Susam: Bazı temaki çeşitlerinde lezzeti tamamlamak için kavrulmuş susam kullanılabiliyor.
• Wasabi: Acı ve keskin aromasıyla sushi çeşitlerinde kullanılan lezzetlendiricilerden biri. Temakinin içine az miktarda eklenebiliyor veya yanında servis edilebiliyor.
• Soya sosu: Temakinin yanında servis edilen soslardan biri. Özellikle balık ve pirinçle birlikte tüketildiğinde tuzlu bir lezzet katıyor.

Temaki çiğ balıkla mı yapılır? Temaki, çiğ balık içeren çeşitlerle hazırlanabildiği gibi pişmiş balık, karides, yumurta ve sebzelerle de yapılabiliyor. Dolayısıyla her temakinin içinde çiğ balık bulunması gerekmiyor. Evde hazırlarken kullanılacak malzemeler damak tadına ve gıda güvenliği koşullarına göre seçilebilir.

• Temaki nasıl yapılır?

Temaki yapmak için nori yaprağının bir tarafına sushi pirinci yerleştiriliyor, üzerine somon ve sebzeler eklenerek yaprak külah şeklinde sarılıyor. Geleneksel somonlu temaki çeşitlerinden esinlenen bu tarifte çiğ somon kullanacağız. Ancak çiğ balığın mutlaka çiğ tüketime uygun şekilde tedarik edilmiş ve doğru koşullarda saklanmış olması gerekiyor.

Temaki malzemeleri (4 adet için):

• 2 adet nori yaprağı
• 1 su bardağı pişmiş ve tatlandırılmış sushi pirinci
• 100 gram çiğ somon (çiğ tüketime uygun şekilde tedarik edilmiş)
• Yarım adet avokado
• Yarım adet salatalık
• Servis için soya sosu
• İsteğe bağlı wasabi

Temaki yapılışı:

• Kısa taneli sushi pirincini pişirin. Pirinç sirkesi, az miktarda şeker ve tuzla tatlandırıp ılımaya bırakın. Pirincin önceden hazırlanmış ve tatlandırılmış olması durumunda yeniden sirke eklemenize gerek yok.
• Çiğ tüketime uygun olarak tedarik edilmiş, uygun sıcaklıkta saklanmış somonu temiz bir bıçak ve kesme tahtası kullanarak ince şeritler halinde kesin.
• Avokadonun kabuğunu ve çekirdeğini çıkarın. İç kısmını ince ve uzun dilimler halinde kesin.
• Salatalığı yıkayın ve ince şeritler halinde doğrayın.
• Her bir nori yaprağını ortadan ikiye bölerek toplam 4 dikdörtgen parça elde edin.
• Nori yaprağını kuru ve temiz bir zemine alın. Bir tarafına ince bir katman halinde sushi pirinci yayın. Yaprağın tamamını pirinçle kaplamayın, sarma işlemi için boş alan bırakın.
• Pirincin üzerine somon, avokado ve salatalık şeritlerini yerleştirin. İsterseniz az miktarda wasabi de ekleyebilirsiniz.
• Nori yaprağının pirinç bulunan köşesini içe doğru katlayarak külah oluşturmaya başlayın. Ardından kalan kısmı çevresine sararak koni şeklini verin.
• Nori yaprağının birleştiği noktayı bir miktar sushi pirinciyle sabitleyebilirsiniz. Böylece külahın açılmasını önleyebilirsiniz.
• Hazırladığınız temakiyi bekletmeden, yanında soya sosuyla birlikte servis edin.

Püf noktası: Temaki yaparken nori yaprağına çok fazla pirinç veya iç malzeme eklemeyin. Aşırı doldurulan temakiyi külah şeklinde sarmak zorlaşabiliyor. Ayrıca nori yaprağı pirinçle temas ettikten sonra zamanla yumuşadığı için temakiyi servis etmeden hemen önce hazırlamak daha çıtır bir sonuç elde etmenizi sağlıyor.

Not: Çiğ somon tüketmek istemiyorsanız temakiyi tamamen pişirilmiş somonla da hazırlayabilirsiniz. Çiğ balık kullanacaksanız güvenilir bir tedarikçiden çiğ tüketim amacıyla hazırlanmış ve gerekli parazit kontrol işlemlerinden geçirilmiş ürün seçin. Ancak uygun dondurma işlemlerinin uygulanmış olması bütün mikroorganizma risklerini ortadan kaldırmıyor. Hamilelerin, küçük çocukların, yaşlıların ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin çiğ balık içeren temakiler yerine tamamen pişirilmiş malzemelerle hazırlanan çeşitleri tercih etmesi gerekiyor.

Temaki sararken nelere dikkat edilmeli? Nori yaprağını fazla ıslatmamaya, pirinci yalnızca bir tarafına yerleştirmeye ve iç malzemeleri dengeli dağıtmaya dikkat edin. Sarma işlemini tamamladıktan sonra temakiyi dilimlemeyin. Külah şeklini koruyarak servis edin.

• Temaki ile maki sushi arasındaki fark nedir?

Temaki ile maki sushi arasındaki en belirgin fark, hazırlanış şekilleri ve sunumları. Temaki elle külah şeklinde sarılıyor ve genellikle tek parça halinde yeniyor. Maki sushi ise çoğunlukla bambu sushi matı yardımıyla silindir şeklinde hazırlanıyor ve küçük, yuvarlak parçalara kesilerek servis ediliyor.

Her iki sushi çeşidinde de sushi pirinci, nori yaprağı, balık ve sebzeler kullanılabiliyor. Ancak sarma biçimleri ve tüketim şekilleri birbirinden farklı.

Temaki mi maki mi daha kolay yapılır? Evde sushi hazırlamaya yeni başlayanlar için temaki daha pratik bir seçenek olabilir. Çünkü temaki hazırlarken bambu sushi matı kullanmaya veya hazırlanan ruloyu düzgün dilimlemeye gerek yok. İç malzemeleri nori yaprağına yerleştirip elle külah şeklinde sarmak yeterli.

Temaki sushi sayılır mı? Evet, temaki bir sushi çeşidi. Sushi kelimesi yalnızca çiğ balıkla hazırlanan yemekleri değil, sirkeyle tatlandırılmış pirincin farklı malzemelerle bir araya getirildiği Japon yemeklerini de kapsıyor. Temaki de sushi pirinciyle hazırlandığı için bu grubun içerisinde yer alıyor.

• Temaki hakkında sık sorulan sorular

• Temaki hangi ülkeye ait?

Temaki, Japonya'ya ait bir sushi çeşidi. Japon mutfağında elle sarılan sushi anlamına gelen temaki, nori yaprağının külah şeklinde sarılmasıyla hazırlanıyor. Japonya'da hem evde yapılan sushi sofralarında hem de sushi restoranlarında tüketiliyor. Günümüzde dünyanın farklı ülkelerindeki Japon restoranlarının menülerinde de bulunabiliyor.

• Temaki çiğ balıkla mı yapılır?

Temaki çiğ balıkla hazırlanabilir ancak bütün temaki çeşitlerinde çiğ balık bulunması gerekmiyor. Somon ve ton balığı kullanılan çeşitlerin yanında pişmiş karides, pişmiş balık, yumurta ve sebzelerle hazırlanan temakiler de bulunuyor. Çiğ balık kullanılacaksa balığın çiğ tüketim için uygun şekilde tedarik edilmesi, işlenmesi ve soğukta saklanması önemli. Çiğ balık tüketmek istemeyenler pişmiş malzemeleri tercih edebilir.

• Temaki nasıl yenir?

Temaki genellikle elle tutularak, külahın geniş tarafından ısırılarak yeniyor. Maki sushi gibi dilimlenmesine veya yemek çubuklarıyla tutulmasına gerek yok. Nori yaprağının çıtırlığını koruması için hazırlandıktan hemen sonra tüketilmesi öneriliyor. Yanında soya sosu veya wasabi servis edilebiliyor.

• Temaki ile sushi arasındaki fark nedir?

Temaki zaten bir sushi çeşidi olduğu için sushi ve temaki birbirinden tamamen farklı yemekler değil. Sushi, sirkeyle tatlandırılmış pirinç kullanılarak hazırlanan farklı Japon yemeklerini kapsayan genel bir isim. Temaki ise bu grubun içerisinde yer alan, nori yaprağına külah şekli verilerek hazırlanan sushi çeşidi. Onu diğer çeşitlerden ayıran en önemli özellik elle sarılması ve tek parça halinde servis edilmesi.

• Temaki sıcak mı soğuk mu yenir?

Temaki genellikle ılık veya oda sıcaklığına yakın sushi pirinciyle, serin iç malzemeler bir araya getirilerek hazırlanıyor. Çiğ balık içeren çeşitlerde balığın servis öncesine kadar uygun soğuklukta saklanması gerekiyor. Tempura karides gibi sıcak ve pişmiş malzemelerle hazırlanan temaki çeşitleri de bulunuyor. Temakinin en önemli özelliği, nori yaprağı yumuşamadan hazırlanıp tüketilmesi.