Tart ve turta farkı kısaca şöyle özetlenebilir: Tart genellikle daha ince, açık yüzeyli ve kalıpta hazırlanan bir hamur işi olurken; turta daha derin, dolgusu bol ve üzeri hamurla kapatılabilen bir tatlı ya da tuzlu hamur işidir.
Tatlı vitrininin önünde “Bu tart mı, turta mı?” diye düşündüğünüz olduysa yalnız değilsiniz. İkisi de hamur tabanı, dolgu ve fırınlama mantığıyla birbirine benzese de tart ve turta farkı hamurun kalınlığı, kalıp yapısı, dolgu miktarı, üzerinin açık ya da kapalı olması ve servis şekliyle daha net anlaşılır. Bu yazıda tart nedir, turta nedir, tartolet nedir ve kiş nedir gibi başlıklarla aralarındaki farkları pratik şekilde anlatıyoruz.
Tart genellikle açık yüzeyli olur: Tartlarda hamur tabanı ve kenarları bulunur, üst kısmı çoğu zaman açık kalır. Meyve, krema, ganaj, limon dolgusu ya da tuzlu malzemeler üstte görünür.
Daha ince ve düzgün bir tabana sahiptir: Tart hamuru genellikle kalıba bastırılarak yerleştirilir. Sonuçta daha düz, ince ve keskin kenarlı bir görünüm elde edilir.
Özel tart kalıbında yapılır: Kenarları oluklu ve tabanı çıkarılabilir tart kalıpları sık kullanılır. Bu kalıplar tartın düzgün çıkmasını ve şık servis edilmesini kolaylaştırır.
Tatlı ya da tuzlu hazırlanabilir: Çilekli tart, limonlu tart, çikolatalı tart gibi tatlı çeşitlerin yanında sebzeli ya da peynirli tuzlu tartlar da yapılabilir.
Serviste daha şık dilimler verir: İnce tabanı ve düzgün kenarları sayesinde tart, dilimlendiğinde daha pastane işi bir görünüm sunar.
Turtanın dolgusu daha boldur: Turta, tarttan farklı olarak daha derin bir kalıpta hazırlanabilir. Elmalı turta gibi tariflerde dolgu miktarı daha fazla olur.
Üzeri hamurla kapatılır: Turtalarda üst kısım tamamen hamurla kapatılabilir ya da kafes şeklinde hamur şeritleriyle süslenebilir. Bu görünüm özellikle meyveli turtalarda sık görülür.
Hamuru daha rustik olabilir: Tart daha düzgün ve ince bir görünüme sahipken turta daha ev yapımı, bol dolgulu ve rustik bir sunum verebilir.
Tatlı ve tuzlu çeşitleri bulunur: Elmalı turta, vişneli turta, balkabaklı turta gibi tatlı çeşitlerin yanı sıra etli, sebzeli ya da peynirli turtalar da hazırlanabilir.
Serviste daha yumuşak ve dolgulu hissedilir: Turta dilimlendiğinde dolgusu daha yoğun hissedilir. Bu yüzden tabakla ve bazen kaşıkla servis etmek daha pratik olabilir.
| Özellik | Tart | Turta |
|---|---|---|
| Kalıp yapısı | Genellikle alçak ve kenarları düzgün tart kalıbında yapılır. | Daha derin turta ya da fırın kaplarında yapılabilir. |
| Hamur kalınlığı | Daha ince ve düzgün tabanlıdır. | Daha kalın, daha rustik ve bol dolguyu taşıyacak yapıda olabilir. |
| Üst yüzey | Çoğunlukla açık yüzeylidir. | Açık, kapalı ya da kafes hamurlu olabilir. |
| Dolgu miktarı | Dolgu daha kontrollü ve ince bir katman halinde olabilir. | Dolgu daha bol ve derin olabilir. |
| Görünüm | Daha şık, düzgün ve pastane tarzı görünür. | Daha ev yapımı, rustik ve dolgun görünür. |
| Servis şekli | Düzgün dilimler halinde servis edilir. | Dolgusuna göre daha yumuşak dilimler verebilir. |
| Örnekler | Çilekli tart, limonlu tart, çikolatalı tart. | Elmalı turta, vişneli turta, bal kabaklı turta. |
Tartolet küçük boy tarttır: Tartolet, tartın tek porsiyonluk mini hali gibi düşünülebilir. Küçük kalıplarda hazırlanır ve genellikle kişiye özel servis edilir.
Tatlı sunumlarda sık kullanılır: Meyveli tartolet, kremalı tartolet, çikolatalı tartolet gibi çeşitler pastane vitrinlerinde sık karşımıza çıkar.
Tabanı tart hamuruna benzer: Tartolet hamuru genellikle kıyır kıyır dokulu olur. İçine pastacı kreması, ganaj, meyve ya da farklı dolgular eklenebilir.
Sunumu pratiktir: Tek porsiyon olduğu için doğum günü, davet, çay saati ve açık büfe sunumlarında kolaylık sağlar.
Tuzlu tartolet de yapılabilir: Peynirli, sebzeli, mantarlı ya da somonlu mini tartoletler tuzlu atıştırmalık olarak hazırlanabilir.
Kiş tuzlu tart benzeri bir hamur işidir: Kiş, genellikle tart hamuru tabanı üzerine yumurta ve krema karışımıyla hazırlanan tuzlu bir dolgudan oluşur.
Fransız mutfağıyla özdeşleşir: En bilinen örneklerden biri lor, krema, yumurta ve pastırma ya da bacon benzeri malzemelerle yapılan quiche Lorraine’dir.
Sebze, peynir ve et ürünleriyle hazırlanabilir: Ispanaklı kiş, mantarlı kiş, kabaklı kiş, peynirli kiş ve somonlu kiş gibi birçok çeşidi yapılabilir.
Tarttan farkı dolgusunda belirginleşir: Tart tatlı ya da tuzlu olabilirken kiş çoğunlukla tuzludur ve yumurtalı-kremalı dolgu yapısıyla öne çıkar.
Sıcak ya da ılık servis edilebilir: Kiş, kahvaltı, brunch, çay saati ya da hafif öğünlerde servis edilebilir. Yanına yeşil salata çok yakışır.
Tart ve turta birbirine benzese de aynı şey değildir. Tart genellikle daha ince, açık yüzeyli ve düzgün kenarlı olurken turta daha derin, bol dolgulu ve üzeri hamurla kapatılabilen bir yapıdadır.
Üzeri açık, ince tabanlı ve düzgün kalıpta hazırlanıyorsa elmalı tart denebilir. Dolgusu daha bol, üzeri hamurla kapalı ya da kafesli şekilde hazırlanıyorsa elmalı turta demek daha doğru olur.
Tartolet, tartın küçük ve tek porsiyonluk halidir. Tart büyük kalıpta hazırlanıp dilimlenirken tartolet küçük kalıplarda kişiye özel servis edilir.
Kiş, tart benzeri tuzlu bir hamur işidir. Genellikle tart hamuru tabanı üzerine yumurta, krema, peynir, sebze ya da et ürünleriyle hazırlanan tuzlu dolgu eklenir.
Turta hem tatlı hem tuzlu olabilir. Elmalı, vişneli ve bal kabaklı turtalar tatlı; etli, sebzeli ya da peynirli turtalar tuzlu örnekler arasında yer alır.
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın!