Kakaonun Faydaları Nedir? Kalori ve Besin Değerleri

Kakao, çoğumuzun zihninde ilk olarak çikolatayla yan yana duran bir kelime. Oysa kakao, çikolatadan çok daha önce mutfakla ve beslenmeyle ilişki kurmuş, tek başına değerlendirildiğinde oldukça farklı bir yere sahip bir ham madde. Doğal haliyle kakao; şeker, süt ve katkı maddeleriyle buluşmadan önce bambaşka bir profile sahip. Bu yüzden “kakao faydalı mı?” sorusu sorulurken, aslında hangi kakao formundan bahsettiğimizi netleştirmek gerekir.

Bir diğer önemli nokta da şu: Kakao söz konusu olduğunda faydalardan bahsetmek mümkün olsa da, bu faydaların ölçü, denge ve tüketim şekliyle doğrudan ilişkili olduğunu akılda tutmak gerekir. Yani kakao ne mucizevi bir besin ne de uzak durulması gereken bir içerik.

Şimdi birlikte kakaonun ne olduğunu, faydalarını, besin ve kalori değerlerini ve kakaonun olası zararlarını adım adım ele alalım.

İçindekiler

• Kakao nedir?

• Kakao, kakao ağacının tohumlarından elde edilen doğal bir üründür.

• Bu tohumlar fermente edilir, kurutulur ve işlenerek kakao kütlesi, kakao yağı ve kakao tozu gibi formlara ayrılır.

• Marketlerde gördüğümüz kakao tozu, kakao çekirdeğinin yağının büyük kısmı alındıktan sonra öğütülmesiyle elde edilir.

• Doğal kakao, kendi başına şekersiz ve acımsı bir tada sahiptir.

• Çikolata ise kakao; şeker, kakao yağı ve çoğu zaman sütle birleştirildiğinde ortaya çıkan işlenmiş bir üründür.

• Bu nedenle kakao ile çikolata aynı şey değildir ve beslenmedeki etkileri de farklı değerlendirilir.

• Kakaonun faydaları nelerdir?

• Kakao, doğal yapısı gereği polifenoller ve flavonoidler gibi antioksidan bileşenler içerir. Bu bileşenler, genel beslenme düzeni içinde hücreleri oksidatif strese karşı korumaya yardımcı olabilecek maddeler olarak anılır.

• Şekersiz ve doğal kakao tüketimi, kalp-damar sağlığıyla ilişkilendirilen bazı beslenme modellerinde yer alır. Buradaki etki doğrudan bir tedavi anlamı taşımaz; dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilir.

• Kakao, içerdiği doğal bileşenler sayesinde bazı kişilerde ruh halini destekleyici bir etki yaratabilir. Bu etki genellikle keyif ve iyi hissetme haliyle ilişkilendirilir.

• İçeriğindeki lif sayesinde kakao, özellikle şekersiz kullanıldığında tokluk hissini destekleyici bir katkı sunabilir. Bu da ara öğünlerde daha kontrollü tercihler yapmayı kolaylaştırabilir.

• Kakao, aroması güçlü bir içerik olduğu için tatlılarda daha az şekerle tat hissi oluşturmayı mümkün kılar. Bu da ilave şeker tüketimini azaltmaya yardımcı olabilir.

• Sıcak kakao gibi içecekler, özellikle şekersiz hazırlandığında, sıvı alımını artıran ve rahatlatıcı bir içim alternatifi olarak tercih edilebilir.

• Kakao; magnezyum, demir gibi bazı mineralleri düşük miktarlarda da olsa içerir ve bu minerallerin günlük alımına küçük katkılar sağlayabilir.

Aklında bulunsun: Bu maddeler kakaonun olası sağlık etkilerini anlatır. Kakao tek başına bir “sağlık çözümü” değildir; etkileri miktar, tüketim şekli ve genel beslenme düzeniyle birlikte değerlendirilmelidir.

• Kakao besin ve kalori değeri nedir?

Aşağıdaki değerler, 1 yemek kaşığı (yaklaşık 5 g) şekersiz kakao tozu için ortalama değerlerdir:

• Kalori: 20–25 kcal

• Karbonhidrat: 3 g

• Protein: 1 g

• Yağ: 0,5–1 g

• Lif: 2 g

• Şeker: 0 g’a yakın

Bu değerler, kakao tozunun düşük kalorili ama aroması yoğun bir içerik olduğunu gösterir. Elbette kakao; süt, şeker veya yağla birleştiğinde toplam kalori miktarı hızla yükselir. Bu nedenle kakao tüketirken yalnızca kakao değil, eşlik eden malzemeler de hesaba katılmalıdır.

• Kakaonun olası zararları

• Kakao doğal olarak kafein benzeri uyarıcılar içerir; bu da bazı kişilerde hassasiyet yaratabilir.

• Fazla miktarda tüketildiğinde çarpıntı, huzursuzluk veya uykusuzluk hissi oluşabilir.

• Mide hassasiyeti olan kişilerde yoğun kakao tüketimi rahatsızlık hissi yaratabilir.

• Şekerle birlikte tüketildiğinde, kakao faydadan çok yüksek şeker alımına neden olabilir.

• Gün içinde çok fazla kakao içeren ürün tüketmek, toplam kalori dengesini bozabilir.

• Her besinde olduğu gibi kakao da ölçüsüz tüketildiğinde ideal bir seçenek olmaktan çıkar.

Aman dikkat: Burada bahsedilenler genel olası durumlardır; herkes için aynı şekilde geçerli olmayabilir.

• Kakaonun faydaları hakkında sıkça sorulan sorular

• Kakao her gün tüketilir mi?

• Ölçülü olmak kaydıyla tüketilebilir. Günlük beslenmenin tek odak noktası haline getirilmemelidir.

• Kakao ile çikolata aynı şey mi?

• Hayır. Kakao, çikolatanın ana hammaddesidir ancak çikolata ilave şeker ve yağ içerir.

• Kakao kilo aldırır mı?

• Tek başına kakao kilo aldırmaz. Ancak şekerli tarifler ve yüksek porsiyonlar toplam kalori alımını artırabilir.

• Günde ne kadar kakao tüketilmeli?

• Net bir miktar yoktur. Genellikle tariflerde kullanılan 1–2 tatlı kaşığı kakao, günlük kullanım için yeterli kabul edilir. Kişisel hassasiyetler göz önünde bulundurulmalıdır.

Kaynaklar

1. T.C. Sağlık Bakanlığı – Sağlıklı Beslenme Rehberi
2. Harvard T.H. Chan School of Public Health – Cocoa and Health
3. Mayo Clinic – Cocoa Nutrition Overview