Urla sakız enginarı, İzmir'de yetişen, erkenci yapısı, ince dokusu ve sofralık kullanıma uygun formuyla öne çıkan özel bir enginar çeşidi. Özellikle zeytinyağlı enginar, dolma, salata ve Ege mutfağına özgü hafif sebze yemeklerinde sıkça kullanılıyor.
Urla sakız enginarı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adıyla tescillenmiş coğrafi işaretli bir ürün. Tescil kaydına göre coğrafi sınırı İzmir’de Yarımada olarak adlandırılan Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova ilçeleri ve Mordoğan yöresi. Tescil tarihi ise 24 Kasım 2017.
İzmir’in ılık ve nemli deniz iklimi, bu enginarın lezzetini ve yapısını belirleyen en önemli unsurlardan biri. Kasım ve nisan ayları arasında hasat edilen Urla sakız enginarı, özellikle Ege sofralarında baharın habercisi gibi kabul ediliyor. Peki neden bu kadar meşhur? Gelin, Urla sakız enginarı nedir, neden meşhur, nasıl pişirilir adım adım öğrenelim şimdi.
-
Urla sakız enginarı nedir?
- Urla sakız enginarı, İzmir Yarımadası’nda yetişen sakız enginarı çeşididir.
- Sofralık tüketim için uygun bir enginar türüdür.
- Taze olarak tüketilir.
- Baş kısmı su bardağına benzeyen silindir bir forma sahiptir.
- Yaprakları düz ve parçalı olmayan yapıdadır.
- Diğer bazı yerli enginar çeşitlerine göre daha erkenci olmasıyla bilinir.
- Kasım ve nisan ayları arasında hasat edilir.
- Çanak kısmı, yaprak dipleri ve sapının öz kısmı yemeklerde değerlendirilebilir.
- Zeytinyağlı yemeklerde, dolmalarda ve hafif sebze tariflerinde sıkça kullanılır.
-
Urla sakız enginarı neden meşhurdur?
- Urla sakız enginarını meşhur yapan en önemli özelliklerden biri erkenci olmasıdır.
- Diğer birçok enginar çeşidine göre daha erken dönemde hasat edilebilir.
- İzmir Yarımadası’nın ılık ve nemli deniz iklimi bu ürünün gelişimi için elverişlidir.
- Coğrafi işaretli olması, yöresel kimliğini güçlendiren önemli bir unsurdur.
- İnce ve narin yapısı sayesinde taze tüketim için uygundur.
- Çanak kısmı çok geniş ve sert olmadığı için zeytinyağlı tariflerde dengeli bir doku verir.
- Ege mutfağında zeytinyağı, limon, dereotu, bakla ve bezelye gibi malzemelerle çok iyi uyum sağlar.
- Urla’da enginar kültürü yalnızca mutfakta değil, yerel üretim ve gastronomi etkinliklerinde de önemli bir yere sahiptir.
-
Urla sakız enginarının özellikleri nelerdir?
- Orta irilikte bir baş yapısına sahiptir.
- Baş kısmı hafif uzun ve silindir formdadır.
- Dış yaprakları koyu yeşil, iç yaprakları daha açık yeşil renkte olabilir.
- Yaprakları gevşek yapılıdır.
- Çiçek tablası çok geniş ve sıkı değildir.
- Taze tüketim için uygundur.
- Hafif, sebzemsi ve kendine özgü bir aromaya sahiptir.
- Doğru pişirildiğinde yumuşak ama dağılmayan bir doku kazanır.
- Zeytinyağlı yemeklerde lezzeti daha belirgin hale gelir.
- Limonlu ve unlu suda bekletildiğinde kararması önlenebilir.
-
Urla sakız enginarı nasıl pişirilir?
- Urla sakız enginarı en çok zeytinyağlı olarak pişirilir.
- Temizlenen enginarlar limonlu suda bekletilir.
- Tencereye zeytinyağı, soğan, havuç, patates, bezelye ya da iç bakla eklenebilir.
- Enginarlar sebzelerle birlikte kısık ateşte pişirilir.
- Pişirme sırasında limon suyu ve az miktarda şeker eklenerek Ege usulü dengeli bir tat elde edilebilir.
- Piştikten sonra üzerine dereotu eklenir.
- Ilık ya da soğuk servis edilebilir.
- Dolma yapılacaksa iç kısmı pirinçli ya da sebzeli harçla doldurulabilir.
- Salata olarak kullanılacaksa haşlanıp zeytinyağı, limon ve taze otlarla karıştırılabilir.
-
Urla sakız enginarı nerelerde kullanılır?
- Zeytinyağlı enginar yapımında kullanılabilir.
- İç baklalı enginar tariflerinde tercih edilebilir.
- Enginar dolması yapılabilir.
- Enginar salatası hazırlanabilir.
- Deniz ürünleriyle birlikte servis edilebilir.
- Balık tabaklarında hafif bir sebze eşlikçisi olarak kullanılabilir.
- Zeytinyağlı meze tabaklarına eklenebilir.
- Enginar çorbası yapımında değerlendirilebilir.
- Taze otlar, limon ve zeytinyağıyla sade şekilde sunulabilir.
- Ege usulü sebze yemeklerinde ana malzeme olarak kullanılabilir.
-
Urla sakız enginarı alırken nelere dikkat edilir?
- Enginarın taze ve diri görünmesine dikkat edilmelidir.
- Yaprakları çok solmuş ya da kararmış olmamalıdır.
- Baş kısmı sıkı ama çok sert olmamalıdır.
- Sap kısmı taze görünmelidir.
- Kesilen yüzeylerde yoğun kararma varsa ürün bayatlamış olabilir.
- Coğrafi işaretli ürün almak isteyenler ambalaj, etiket ve üretici bilgisini kontrol etmelidir.
- Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova ve Mordoğan yöresi menşeli ürünler tercih edilebilir.
- Mevsiminde, yani kasım ve nisan ayları arasında alınan enginarlar daha taze ve lezzetli olur.
-
Urla sakız enginarı nasıl saklanır?
- Taze Urla sakız enginarı mümkünse kısa sürede tüketilmelidir.
- Buzdolabında birkaç gün saklanabilir.
- Temizlenmiş enginarlar kararmaması için limonlu suda bekletilebilir.
- Uzun süre saklanacaksa ayıklanıp limonlu suyla kısa süre haşlanabilir.
- Daha sonra dondurucuda muhafaza edilebilir.
- Pişmiş zeytinyağlı enginar buzdolabında kapalı kapta saklanmalıdır.
- Saklama süresi uzadıkça taze aroması azalabilir.
-
Urla sakız enginarı hakkında sık sorulan sorular
-
Urla sakız enginarı coğrafi işaretli mi?
- Evet, Urla sakız enginarı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adıyla tescillenmiş coğrafi işaretli bir üründür.
-
Urla sakız enginarı ne zaman çıkar?
- Urla sakız enginarı kasım ve nisan ayları arasında hasat edilir.
- Erkenci bir enginar çeşidi olduğu için diğer bazı enginar türlerinden daha erken dönemde tezgahlarda görülebilir.
-
Urla sakız enginarı nasıl yenir?
- En çok zeytinyağlı olarak yenir.
- İç bakla, bezelye, havuç, patates, limon ve dereotuyla birlikte pişirilebilir.
- Dolma, salata, meze ve balık yanı sebze eşlikçisi olarak da kullanılabilir.
-
Urla sakız enginarı diğer enginarlardan farklı mı?
- Evet, Urla sakız enginarı erkenci olması, silindir formu, düz yaprakları ve taze sofralık kullanıma uygun yapısıyla diğer bazı yerli enginar çeşitlerinden ayrılır.
Yorumlar
0