Sarımsak ne zaman ekilir? diye düşünenler için hemen açıklayalım: Sarımsak genel olarak sonbaharda ekim-kasım aylarında dikilir. Kışların çok sert geçtiği bölgelerde ise dikim şubat-mart aylarına, yani erken ilkbahara bırakılabilir. Türkiye'de sarımsak ekim zamanı yaşanılan bölgenin iklimine, kullanılacak sarımsak çeşidine ve yetiştirme amacına göre değişiklik gösterebilir.
Mutfağımızın olmazsa olmazlarından sarımsağı evde, bahçede hatta uygun büyüklükte bir saksıda yetiştirmek mümkün. Üstelik sarımsak yetiştirmek için klasik anlamda tohuma ihtiyacınız da yok. Sağlıklı bir sarımsak başından ayıracağınız iri ve zarar görmemiş dişleri toprağa dikerek işe başlayabilirsiniz.
İyi bir gelişim için sarımsak dikim zamanı kadar toprağın yapısı, dikim derinliği, dişlerin yönü ve sulama düzeni de önemli. Özellikle baş sarımsak yetiştirmek istiyorsanız bitkinin yeterli süre serin hava koşullarında gelişebilmesi iyi bir baş oluşumuna katkı sağlıyor.
Gelin şimdi sarımsak hangi ayda ekilir, sarımsak nasıl dikilir, kaç santimetre derine ekilir, ne zaman sulanır ve ne zaman hasat edilir adım adım öğrenelim.
Sarımsak ekimi için en uygun dönem genel olarak sonbahardır. Türkiye'nin ılıman ve kışı çok sert geçmeyen bölgelerinde sarımsak dikimine ekim ayında başlanabilir ve kasım ayı boyunca devam edilebilir.
Sonbaharda dikilen sarımsaklar kış boyunca kök gelişimini sürdürür, havaların ısınmasıyla birlikte yaprak ve baş gelişimini hızlandırır. Bu nedenle özellikle kış koşullarının uygun olduğu bölgelerde sonbahar dikimi yaygın olarak tercih edilir.
Kışların çok soğuk ve toprağın uzun süre donmuş kaldığı bölgelerde ise sarımsak erken ilkbaharda dikilebilir. Bu durumda şubat sonundan mart ayı sonuna kadar, toprağın işlenebilir hale geldiği dönem değerlendirilebilir.
Sarımsak ekim zamanı kısaca şöyle düşünülebilir:
Takvim kadar hava ve toprak koşullarını da göz önünde bulundurmak gerekir. Aynı ay içinde Türkiye'nin bir bölgesinde dikim için uygun koşullar oluşurken başka bir bölgede hava çok sıcak veya toprak donmuş olabilir.
Türkiye'de sarımsak dikim zamanı bölgelere göre değişebilir. Bunun en önemli nedeni kış sıcaklıklarının ve don koşullarının farklı olmasıdır.
Ege ve Akdeniz gibi kışların daha ılıman geçtiği bölgelerde sarımsak sonbaharda dikilebilir. Marmara ve Karadeniz'de de bölgenin rakımı ve don koşulları dikkate alınarak sonbahar dikimi yapılabilir.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi kışların daha sert geçtiği yerlerde ise dikim tarihi yerel koşullara göre belirlenmelidir. Toprağın uzun süre donduğu çok soğuk bölgelerde erken ilkbahar dikimi tercih edilebilir.
Bölgesel olarak şu dönemler rehber alınabilir:
Bu tarihler kesin bir ekim takvimi olarak değil, genel bir rehber olarak düşünülmelidir. Rakım, mikroklima, sarımsak çeşidi ve o yılın hava koşulları dikim zamanını değiştirebilir.
Sarımsak yetiştirmek için sarımsak başının içindeki dişler tek tek toprağa dikilir. Dikim için mümkün olduğunca iri, sağlam, çürüksüz ve hastalık belirtisi göstermeyen dişleri seçmek iyi olur.
Sarımsak dikimini şu şekilde yapabilirsiniz:
Sarımsak dişini ters dikmemeye özellikle dikkat edin. Sivri kısmın yukarı bakması bitkinin daha düzgün gelişmesini kolaylaştırır.
Sarımsak dişleri genel olarak yaklaşık 5-7 santimetre derinliğe dikilebilir. Dikim derinliği toprağın yapısına ve bölgenin iklim koşullarına göre küçük farklılıklar gösterebilir.
Sarımsak dişinin sivri kısmı yukarı bakmalı, altındaki kök tablası ise toprağa doğru yerleştirilmelidir.
Dişleri çok yüzeysel dikmek kış koşullarından daha fazla etkilenmelerine neden olabilir. Gereğinden çok derine dikmek ise filizlerin toprak yüzeyine ulaşmasını zorlaştırabilir.
Sarımsak iyi drene olan, gevşek ve organik madde bakımından zengin topraklarda daha iyi gelişir. Toprağın suyu tutup köklerin çevresinde uzun süre biriktirmemesi özellikle önemlidir.
Sarımsak yetiştirilecek toprakta şu özelliklere dikkat edilebilir:
Ağır ve sürekli ıslak kalan topraklar sarımsak başlarının sağlıklı gelişmesini zorlaştırabilir. Bahçe toprağı çok sıkıysa iyi olgunlaşmış kompost gibi organik materyallerle toprağın yapısı iyileştirilebilir.
Saksıda sarımsak ekimi de sonbaharda yapılabilir. Çok sert kış koşullarının görüldüğü bölgelerde saksıyı korunaklı bir yerde tutmak veya erken ilkbaharda dikim yapmak düşünülebilir.
Saksıda sarımsak yetiştirirken mutlaka altında drenaj delikleri bulunan yeterince derin bir saksı kullanın. Sarımsağın kök ve baş oluşturabilmesi için küçük ve sığ kaplardan kaçının.
Saksıya sarımsak dikmek için:
Toprağın sürekli çamur gibi ıslak kalmamasına dikkat edin.
Evet. Sarımsak güneş alan yerlerde yetiştirilmeyi sever. İyi bir baş gelişimi için bitkinin gün içinde yeterli doğrudan güneş ışığı alabileceği bir alana dikilmesi tercih edilir.
Bahçede sarımsak yetiştiriyorsanız uzun süre gölgede kalan alanlar yerine açık ve güneşli bölümleri kullanabilirsiniz. Saksıda yetiştiriyorsanız saksıyı balkon veya terasın güneş alan bölümünde konumlandırabilirsiniz.
Sarımsak yetiştirirken toprağı tamamen kurutmamak ancak sürekli ıslak da bırakmamak gerekir. Sarımsak düzenli fakat kontrollü sulamayı sever.
Sulama sıklığı hava sıcaklığına, yağış miktarına, toprağın yapısına ve yetiştirme dönemine göre değişir. Sonbahar ve kış aylarında doğal yağışlar yeterliyse ek sulamaya daha az ihtiyaç duyulabilir. İlkbaharda sıcaklıkların yükselmesiyle toprağın nemi daha sık kontrol edilmelidir.
Sulama sırasında şu noktalara dikkat edin:
Fazla su özellikle drenajı kötü topraklarda çürüme ve hastalık riskini artırabilir.
Sarımsak dişlerinin filizlenme süresi sıcaklığa, toprağın nemine ve dikim zamanına bağlı olarak değişir. Uygun koşullarda dikilen sarımsaklar birkaç hafta içinde köklenip filizlenmeye başlayabilir.
Sonbaharda dikilen sarımsakların yeşil sürgünleri kıştan önce görülebilir. Hava çok soğuduğunda gelişim yavaşlar ve ilkbaharda sıcaklıkların yükselmesiyle yeniden hızlanır.
Bu nedenle sonbaharda diktiğiniz sarımsağın kısa süre içinde yeşermesi tek başına yanlış zamanda dikildiği anlamına gelmez.
Sarımsak hasadı dikim zamanına, çeşide ve bölgenin iklimine göre değişir. Sonbaharda ekilen kuru sarımsaklar genellikle ilkbahar sonundan yaz aylarına doğru hasat olgunluğuna ulaşmaya başlar. Geç dikilen çeşitlerde hasat temmuz ve ağustos aylarına kadar uzayabilir.
Taze sarımsak ise baş tamamen olgunlaşmadan daha erken dönemde toplanabilir.
Hasat zamanının yaklaştığını anlamak için yaprakları takip edebilirsiniz. Alt yaprakların sararmaya ve kurumaya başlaması başların olgunlaşmaya yaklaştığının işaretlerinden biridir.
Sarımsakları hasat ederken yalnızca saplarından kuvvetlice çekmek yerine toprağı çevresinden gevşeterek başları zarar vermeden çıkarmak daha doğru olur.
Kuru sarımsak olarak saklanacak başlar hasattan sonra kuru ve havadar bir ortamda iyice kurutulmalıdır.
Sarımsak yetiştirirken birkaç küçük ayrıntıya dikkat etmek daha sağlıklı başlar elde etmenize yardımcı olabilir:
Sarımsak Türkiye'de genel olarak ekim ve kasım aylarında dikilir. Kışların çok sert geçtiği bölgelerde dikim şubat-mart dönemine bırakılabilir. Kesin zaman bölgenin iklimine ve yetiştirilen sarımsak çeşidine göre değişir.
Uygun iklim koşullarında sarımsak genellikle sonbaharda dikilir. Sonbahar dikimi bitkinin kış boyunca köklenmesine ve ilkbaharda gelişimini sürdürmesine imkan verir. Çok sert kışların yaşandığı bölgelerde ise erken ilkbahar dikimi tercih edilebilir.
Evet. Ekim ayı birçok bölgede sarımsak dikimi için uygun dönemlerden biridir. Nitekim Türkiye'de bazı yerel sarımsak üretimlerinde dikim ekim ayında başlayıp kasım sonuna kadar devam eder.
Evet. Toprak donmamış ve işlenebilir durumdaysa kışların çok sert geçmediği bölgelerde kasım ayında sarımsak dikilebilir.
Evet. Özellikle kışın toprağın uzun süre donduğu soğuk bölgelerde sarımsak erken ilkbaharda, şubat sonu veya mart ayında dikilebilir. İlkbahar dikiminde kullanılacak çeşidin bölgeye uygun olması önemlidir.
Sarımsak dişleri genel olarak yaklaşık 5-7 santimetre derinliğe dikilebilir. Dişlerin sivri tarafı yukarı, kök tablası ise aşağı bakmalıdır.
Ev tipi yetiştiricilikte sarımsak dişleri arasında yaklaşık 10-15 santimetre boşluk bırakılabilir. Sıra aralıkları ise yetiştirme yöntemine ve kullanılacak alana göre ayarlanabilir.
Marketten alınan sağlıklı sarımsakların dişleri filizlenebilir ve dikilebilir. Ancak yetiştiricilikte bölgeye uygun, hastalıksız ve üretim amacıyla ayrılmış sarımsak dişlerini kullanmak daha güvenilir sonuç verir.
Evet. Çürüme veya hastalık belirtisi göstermeyen filizlenmiş bir sarımsak dişi toprağa dikilebilir. Dişi filizi yukarı bakacak şekilde dikkatlice yerleştirmek gerekir.
Uygun koşullarda dikilen bir sarımsak dişi gelişerek bir sarımsak başı oluşturabilir. Oluşan başın içindeki diş sayısı ise sarımsak çeşidine ve yetiştirme koşullarına göre değişir.
Sarımsağın yetişme süresi dikim tarihine, çeşidine, iklime ve taze ya da kuru olarak hasat edilmesine göre değişir. Sonbaharda dikilen kuru baş sarımsaklar çoğunlukla ilkbahar sonu ve yaz aylarında hasat edilir.
Taze sarımsak baş tamamen olgunlaşmadan ve yapraklar hala yeşilken hasat edilir. Hasat dönemi dikim zamanına ve iklime göre değişmekle birlikte erken dikimlerde kış sonundan itibaren başlayabilir.
Evet. Sarımsak yeterince derin, drenaj delikleri bulunan bir saksıda yetiştirilebilir. Saksının güneş alan bir yerde tutulması ve toprağın sürekli ıslak bırakılmaması önemlidir.
Sarımsak için herkese ve her mevsime uygun sabit bir sulama aralığı yoktur. Sulama sıklığı sıcaklık, yağış, toprak ve saksı koşullarına göre belirlenmelidir. Toprak hafifçe kurumaya başladığında sulama yapılabilir.
Evet. Sarımsak iyi gelişmek ve sağlıklı baş oluşturmak için güneş alan yetiştirme alanlarını tercih eder. Bahçe veya saksı mümkün olduğunca gün içinde yeterli güneş alan bir konuma yerleştirilmelidir.
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın!