Kabak Nasıl Yetiştirilir? Ekimden Hasada Bilmeniz Gerekenler

Kabak, doğru zamanda ekildiğinde ve düzenli bakım gördüğünde evde, bahçede ya da geniş bir saksıda kolayca yetiştirilebilen bereketli sebzelerden biri. Özellikle yazlık kabak türleri, sıcak havayı seven yapısıyla ilkbahar sonundan yaz aylarına kadar hızlı gelişiyor ve kısa sürede ürün vermeye başlıyor. Tam da bu yüzden bugün kabak nasıl yetiştirilir, öğrenme zamanı!

Kabak yetiştirmek için öncelikle güneş alan bir yer, iyi drene olan besinli bir toprak ve düzenli sulama gerekir. Tohum ekimi genellikle son donlar geçtikten sonra yapılır. Ilıman bölgelerde nisan ve mayıs ayları, daha serin bölgelerde ise mayıs sonu ve haziran başı daha uygun olabilir. Açık tarlada ekim için toprağın en az 10 dereceyi geçmiş olması önerilir. Detayları öğrenmek isteyenleri hemen aşağıya doğru alalım.

Kabak, evde, bahçede ya da geniş bir saksıda yetiştirilebilen, doğru bakım yapıldığında kısa sürede ürün veren en bereketli sebzelerden biridir. Kabak yetiştirmek için güneşli bir alan, besinli ve geçirgen bir toprak, düzenli sulama ve doğru ekim zamanı gerekir.

Özellikle yazlık kabak çeşitleri sıcak havayı sever. Bu yüzden kabak ekimi için acele etmemek, son donların geçmesini ve toprağın ısınmasını beklemek önemlidir. Türkiye’de birçok bölgede kabak ekimi için nisan ve mayıs ayları uygun kabul edilir. Daha serin bölgelerde ise mayıs sonu ya da haziran başı daha güvenli olabilir. Kısacası kabak yetiştirmenin ilk kuralı şu: Bitkiyi soğukla karşılaştırmadan, güneşi bol bir yerde büyütmek.

• Kabak yetiştirmek için uygun koşullar nelerdir?

Kabak sıcak ve güneşli ortamları seven bir sebzedir. Bu nedenle bahçede yetiştirilecekse gün içinde bol güneş alan bir alan seçilmelidir. Balkon ya da terasta yetiştirilecekse saksının konumu yine güneşi iyi alan bir noktada olmalıdır.

Kabak bitkisi gölgede zayıf gelişebilir, çiçeklenmesi azalabilir ve meyve bağlaması zorlaşabilir. Bu yüzden ağacın altı, sürekli gölgede kalan balkon köşeleri ya da rüzgarı çok sert alan yerler kabak için ideal değildir.

Toprak seçimi de en az güneş kadar önemlidir. Kabak, organik maddece zengin, gevşek, suyu tutan ama kökleri çürütecek kadar ıslak kalmayan toprakları sever. Bahçede ekim yapılacaksa toprak önceden çapalanmalı, taş ve yabancı otlardan arındırılmalı, mümkünse kompost ya da yanmış çiftlik gübresiyle zenginleştirilmelidir.

Kabak ekimi için en doğru zaman, son donların geçtiği ve toprağın ısındığı dönemdir. Toprak çok soğukken ekilen kabak tohumu geç çimlenebilir ya da hiç çimlenmeyebilir. Bu yüzden özellikle açık alanda ekim yapılacaksa sabırlı olmak, birkaç hafta beklemek çoğu zaman daha sağlıklı sonuç verir.

• Kabak tohumu nasıl ekilir?

Kabak tohumu doğrudan toprağa ekilebilir. Bunun için önce ekim yapılacak alan güzelce hazırlanır. Toprak çapalanır, havalandırılır ve iri kesekler parçalanır. Eğer toprak çok sıkıysa biraz torf, kompost ya da yanmış gübre ile gevşetilebilir.

Kabak tohumu genellikle ocak usulü ekilir. Yani belirli aralıklarla küçük ekim çukurları açılır ve her çukura 2-3 adet tohum bırakılır. Tohumların üzeri çok derin olmayacak şekilde toprakla kapatılır ve ardından can suyu verilir.

Tohumlar çimlenip fideler büyümeye başladığında her ocakta en güçlü görünen fide bırakılır, diğerleri dikkatlice seyreltilir. Bu işlem bitkinin daha rahat gelişmesini sağlar. Çünkü kabak geniş yapraklı ve yayılmayı seven bir bitkidir. Sık ekildiğinde hava dolaşımı azalır, bitkiler birbirini gölgeler ve verim düşebilir.

Bahçede kabak yetiştirirken bitkiler arasında yeterli boşluk bırakmak gerekir. Yazlık kabak çeşitlerinde genellikle sıra arası ve sıra üzeri mesafeyi geniş tutmak bitkinin daha sağlıklı gelişmesine yardımcı olur. Saksıda yetiştirilecekse de aynı mantık geçerlidir: Kabak küçük bir alanda sıkışmayı sevmez.

• Kabak fidesi nasıl dikilir ve bakımı nasıl yapılır?

Kabak yetiştirmenin bir diğer yolu da hazır fide kullanmaktır. Bu yöntem özellikle tohumla uğraşmak istemeyenler ya da sezona daha hızlı başlamak isteyenler için pratiktir. Kabak fidesi dikilirken toprağın ısınmış olması ve soğuk riskinin geçmiş olması gerekir.

Fideler genellikle 3-4 gerçek yaprak oluşturduğunda dikime uygun hale gelir. Dikim için sabah erken saatler ya da akşam serinliği tercih edilebilir. Böylece fide, günün en sıcak saatlerinde doğrudan strese girmez.

Fide dikimi yapılırken kök kısmı fazla dağıtılmadan toprağa yerleştirilir. Üzeri hafifçe kapatılır, kök çevresi bastırılır ve ardından can suyu verilir. İlk günlerde toprağın nemli kalmasına dikkat edilir. Ancak burada önemli bir nokta var: Kabak suyu sever ama köklerinin sürekli çamur içinde kalmasını sevmez.

Kabak bakımında düzenli sulama çok önemlidir. Özellikle çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde bitki susuz kalırsa meyveler küçük kalabilir, şekil bozuklukları görülebilir ya da verim azalabilir. Sulama yaparken suyu yapraklara değil, doğrudan kök bölgesine vermek daha doğru olur.

Bitkinin çevresindeki yabancı otlar düzenli temizlenmelidir. Yabancı otlar hem besine hem de suya ortak olur. Toprak yüzeyine malç uygulamak, yani saman, kuru yaprak ya da benzeri doğal örtülerle toprağı kaplamak nemin korunmasına ve yabancı otların azalmasına yardımcı olabilir.

• Saksıda kabak nasıl yetiştirilir?

Kabak saksıda yetiştirilebilir ama bunun için küçük saksılar yeterli olmaz. Kabak köklenen, büyüyen ve geniş yapraklar oluşturan bir bitki olduğu için derin ve geniş bir saksıya ihtiyaç duyar. Balkon ya da terasta kabak yetiştirmek isteyenlerin en az 35-40 cm derinliğinde, geniş ve drenaj delikleri olan bir saksı tercih etmesi gerekir.

Saksı toprağı hafif, besinli ve geçirgen olmalıdır. Hazır sebze yetiştirme toprakları kullanılabilir ya da torf, kompost ve bahçe toprağı karıştırılarak daha zengin bir karışım hazırlanabilir. Saksının altında mutlaka suyun akabileceği delikler olmalıdır. Aksi halde fazla su köklerde çürümeye neden olabilir.

Saksıda kabak yetiştirirken güneş en kritik konulardan biridir. Saksı, gün içinde uzun süre güneş alan bir balkona, terasa ya da bahçe kenarına yerleştirilmelidir. Bitki yeterince güneş alamazsa yapraklanır ama meyve vermekte zorlanabilir.

Saksıda yetişen kabak, bahçedekine göre daha çabuk susuz kalabilir. Bu nedenle toprağı parmakla kontrol etmek iyi bir yöntemdir. Toprağın üst kısmı kuruduysa sulama yapılabilir. Ancak her gün ezbere sulamak yerine toprağın nem durumuna bakmak daha doğru olur.

Balkonda kabak yetiştirirken bazen tozlaşma sorunu yaşanabilir. Çünkü arı ve böcekler kapalı ya da yüksek balkonlara yeterince ulaşamayabilir. Böyle bir durumda erkek çiçekten alınan polen, dişi çiçeğin ortasına nazikçe sürülerek elle tozlaşma yapılabilir. Dişi çiçekler, arkasında küçük kabak taslağı olan çiçeklerdir. Erkek çiçeklerde ise bu küçük meyve taslağı bulunmaz.

• Kabak ne zaman toplanır?

Yazlık kabaklar genellikle genç ve tazeyken toplanır. Çok büyüyen kabakların içi liflenebilir, çekirdekleri belirginleşebilir ve lezzeti azalabilir. Bu yüzden kabakları devasa boyutlara gelmesini beklemeden toplamak en iyi sonucu verir.

Kabak bitkisi ürün vermeye başladığında sık sık kontrol edilmelidir. Çünkü uygun sıcaklıkta kabaklar hızlı büyür. Bugün küçük görünen bir kabak, birkaç gün içinde toplanacak boya gelebilir.

Hasat sırasında kabağı koparmak yerine sap kısmından bıçak ya da makasla kesmek daha iyidir. Böylece bitkiye zarar verme riski azalır. Düzenli hasat yapmak bitkinin yeni meyve oluşturmasını da destekler.

Kabak toplandıktan sonra taze taze kullanılabilir. Mücverden zeytinyağlı kabak yemeğine, kabak dolmasından fırın yemeklerine kadar birçok tarifte değerlendirilebilir. Kendi yetiştirdiğiniz kabağı mutfakta kullanmanın keyfi ise gerçekten bambaşka olur.

• Kabak yetiştirirken dikkat edilmesi gereken püf noktalar

Terbiyeli Kabak Dolma Tarifi

Kabak yetiştirirken en sık yapılan hatalardan biri bitkiyi fazla sık ekmektir. Kabak geniş alana ihtiyaç duyar. Bitkiler birbirine çok yakın olursa hava dolaşımı azalır, yapraklar sürekli nemli kalabilir ve hastalık riski artabilir.

Bir diğer önemli nokta sulama düzenidir. Kabak susuz kalmamalı ama sürekli fazla su içinde de bırakılmamalıdır. En sağlıklı yöntem, toprağı düzenli kontrol etmek ve ihtiyaca göre sulamaktır.

Kabak bitkisinde bol yaprak olup meyve oluşmuyorsa bunun nedeni yetersiz güneş, fazla azotlu gübreleme ya da tozlaşma eksikliği olabilir. Özellikle balkonda yetiştirilen kabaklarda elle tozlaşma yapmak bu sorunu azaltabilir.

Bitkinin yapraklarında sararma, beyaz lekeler ya da kurumalar görülürse sulama, güneş ve hava dolaşımı kontrol edilmelidir. Kabak yaprakları iri olduğu için nemli ve havasız ortamlarda mantari sorunlara daha yatkın hale gelebilir.

• Kabak hakkında sık sorulan sorular

• Kabak hangi ayda ekilir?

Kabak genellikle ilkbaharda, son donlar geçtikten sonra ekilir. Ilıman bölgelerde nisan ve mayıs ayları kabak ekimi için uygundur. Daha serin bölgelerde ise mayıs sonu ya da haziran başı tercih edilebilir.

• Kabak kaç günde yetişir?

Kabak çeşidine, hava sıcaklığına ve bakım koşullarına göre değişmekle birlikte yazlık kabaklar hızlı gelişen sebzeler arasındadır. Uygun koşullarda tohum ekiminden sonra kısa sürede çimlenir, ardından çiçeklenme ve meyve oluşumu başlar.

• Kabak çok su ister mi?

Kabak düzenli su isteyen bir bitkidir. Özellikle çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde susuz bırakılmamalıdır. Ancak toprağın sürekli çamur gibi kalması da köklere zarar verebilir. En doğrusu toprağı nemli tutmak ama fazla su birikmesine izin vermemektir.

• Kabak neden meyve vermez?

Kabak bitkisinin meyve vermemesi yetersiz güneş, düzensiz sulama, besin eksikliği ya da tozlaşma sorunu nedeniyle olabilir. Balkon ve terasta yetiştirilen kabaklarda arı ve böcekler yeterince gelmediği için elle tozlaşma gerekebilir.

• Saksıda kabak yetişir mi?

Evet, saksıda kabak yetişir. Ancak saksının geniş, derin ve drenaj delikli olması gerekir. Küçük saksılarda kabak kökleri rahat gelişemez ve bitki yeterince verimli olmaz. Balkon için bodur ya da saksıya uygun kabak çeşitleri daha iyi sonuç verir.

• Kabak güneşi sever mi?

Evet, kabak güneşi seven bir sebzedir. Günde uzun süre güneş alan yerlerde daha sağlıklı gelişir ve daha iyi meyve verir. Gölgede kalan kabak bitkileri zayıf büyüyebilir ve meyve bağlamakta zorlanabilir.

• Kabak tohumu kaç tane ekilir?

Kabak tohumu ekilirken her ekim çukuruna genellikle 2-3 tohum bırakılabilir. Tohumlar çimlendikten sonra en güçlü fide bırakılır, diğerleri seyreltilir. Bu sayede bitki daha rahat gelişir.

• Kabak ne zaman toplanır?

Yazlık kabaklar genellikle tazeyken, çok büyümeden toplanır. Fazla büyüyen kabakların içi liflenebilir ve çekirdekleri sertleşebilir. Bu nedenle bitki ürün vermeye başladıktan sonra sık sık kontrol edilmeli ve kabaklar ideal boydayken hasat edilmelidir.