Kemik İliği Nasıl Çıkarılır? Evde Kolay Yöntemler ve Kullanımı

Kemik iliği nasıl çıkarılır sorusunun en pratik cevabı, ilikli kemiği fırında, tencerede ya da düdüklüde yumuşatıp içindeki iliği kaşık yardımıyla almaktır aslında.

Evde kemik iliği çıkarmak da düşündüğünüz kadar zor değil üstelik. Doğru kemiği seçtiğinizde, kemiği güzelce temizlediğinizde ve pişirme yöntemini doğru ayarladığınızda lokum gibi yumuşayan iliği kolayca çıkarabilirsiniz. Özellikle Kurban Bayramı sonrası evde kalan ilikli kemikleri değerlendirmek istiyorsanız bu yöntemler işinizi çok kolaylaştırır.

Hemen aşağıda kemik iliği nasıl çıkarılır, ilikli kemik nasıl temizlenir, fırında ve tencerede kemik iliği nasıl alınır, çıkarılan ilik nerelerde kullanılır ve nasıl saklanır tek tek anlatıyoruz. Böylece hem kemikleri ziyan etmeden değerlendirebilir hem de çorba, et suyu, pilav ve soslarınıza nefis bir lezzet katabilirsiniz. Şimdiden emeklerinize sağlık!

• Kemik iliği nedir?

Kemik iliği, özellikle dana ve kuzu gibi hayvanların ilikli kemiklerinin içinde bulunan yumuşak, yağlı ve yoğun aromalı kısmı. Piştiğinde kremsi bir kıvam alır, kaşıkla kolayca çıkarılır ve yemeklere güçlü bir et aroması verir.

Mutfakta en çok et suyu, paça çorbası, kemik suyu, sos, pilav ve fırın yemeklerinde kullanılır. Kızarmış ekmek üzerine sürülerek de servis edilebilir. Ancak yağ oranı yüksek olduğu için ölçülü tüketmek daha iyi olur.

• Kemik iliği çıkarmak için hangi kemik kullanılır?

Kemik iliği çıkarmak için en uygun kemikler, içi dolu ve kasap tarafından kesilmiş ilikli kemiklerdir. Kemiğin bütün halde kalması iliği çıkarmayı zorlaştırabilir, bu yüzden satın alırken ya da hazırlık yaparken kesim şekline dikkat etmek gerekir.

• Dana ilikli kemik: Büyük yapılı olduğu için içinde daha fazla ilik bulunur. Evde kemik iliği çıkarmak isteyenlerin en sık tercih ettiği seçeneklerden biridir.
• Kuzu ilikli kemik: Daha küçük olur ama aroması daha yoğun hissedilebilir. Özellikle çorbalarda ve et suyu hazırlarken güzel sonuç verir.
• Boyuna kesilmiş kemik: Fırında ilik çıkarmak için çok pratiktir. İlik yüzeye açık olduğu için piştikten sonra kaşıkla kolayca alınır.
• Enine kesilmiş kemik: Tencere ve düdüklüde kullanıma uygundur. Uzun süre piştiğinde ilik yumuşar ve kemikten ayrılır.

• Kemik iliği nasıl temizlenir?

Kemik iliğini çıkarmadan önce ilikli kemikleri temizlemek, daha berrak ve daha dengeli aromalı bir sonuç almanıza yardımcı olur. Bu adımı özellikle çorba ya da kemik suyu hazırlayacaksanız atlamamanız iyi olur.

• Soğuk suda bekletin: Kemikleri geniş bir kaba alın ve üzerini geçecek kadar soğuk su ekleyin. Bu şekilde bekletmek kanlı suyun çıkmasına yardımcı olur.
• Suyunu birkaç kez değiştirin: Su kızardıkça ya da bulanıklaştıkça dökün ve yeniden temiz su ekleyin. Böylece daha temiz kokulu bir sonuç elde edersiniz.
• Dış yüzeyi kontrol edin: Kemiklerin üzerinde küçük parçalar, pıhtı ya da kirli görünen alanlar varsa bıçak yardımıyla temizleyin.
• Gerekirse kısa haşlama yapın: Daha hafif aromalı bir kemik suyu istiyorsanız kemikleri birkaç dakika kaynatıp ilk suyunu dökebilirsiniz. Ardından asıl pişirme aşamasına geçebilirsiniz.

• Fırında kemik iliği nasıl çıkarılır?

Fırında kemik iliği çıkarmak, özellikle boyuna kesilmiş ilikli kemikler için en lezzetli ve pratik yöntemlerden biridir. Bu yöntemde ilik hafifçe kızarır, aroması yoğunlaşır ve kaşıkla kolayca alınacak kıvama gelir.

• Kemikleri tepsiye yerleştirin: Boyuna kesilmiş ilikli kemikleri ilik kısmı yukarı bakacak şekilde fırın tepsisine dizin.
• Basitçe lezzetlendirin: Üzerlerine az miktarda tuz, karabiber ve isterseniz kekik serpebilirsiniz. Çok fazla baharat kullanmanıza gerek yoktur, çünkü ilik zaten yoğun aromalıdır.
• Yüksek ısıda pişirin: Önceden ısıtılmış fırında ilik yumuşayıp hafifçe kızarana kadar pişirin. Kemiğin büyüklüğüne göre süre değişebilir, bu yüzden kontrollü ilerleyin.
• Kaşıkla çıkarın: İlik yumuşadığında kemiğin içinden kaşık yardımıyla alın. Dilerseniz kızarmış ekmek üzerine sürerek hemen servis edebilirsiniz.

Fırında pişirme sırasında iliğin tamamen eriyip tepsiye akmaması için kemikleri gereğinden fazla uzun süre fırında tutmamaya dikkat edin.

• Tencerede kemik iliği nasıl çıkarılır?

Tencerede kemik iliği çıkarmak, özellikle kemik suyu ya da çorba hazırlayacaksanız çok kullanışlıdır. Bu yöntemde ilik yavaş yavaş yumuşar, bir kısmı suya lezzet verir, kalan kısmı ise piştikten sonra kemikten ayrılır.

• Kemikleri tencereye alın: Temizlediğiniz ilikli kemikleri derin bir tencereye yerleştirin.
• Üzerini geçecek kadar su ekleyin: Kemiklerin tamamen suyun içinde kalması daha dengeli pişmesini sağlar.
• Kısık ateşte pişirin: Su kaynadıktan sonra ocağı kısın. Kemikleri ağır ağır pişirmek hem lezzeti artırır hem de iliğin yumuşamasını sağlar.
• Üzerindeki köpükleri alın: Pişirme sırasında suyun üzerinde köpükler oluşabilir. Bunları kaşıkla almak daha berrak bir sonuç verir.
• İliği ayırın: Kemikler iyice piştiğinde içindeki yumuşayan iliği kaşık ya da ince uçlu bir bıçak yardımıyla çıkarabilirsiniz.

Bu yöntem, Kurban Bayramı döneminde evde biriken kemikleri çorba, et suyu ve yemeklik baz olarak değerlendirmek için de iyi bir seçenektir.

• Düdüklü tencerede kemik iliği nasıl çıkarılır?

Düdüklü tencere, kemik iliği çıkarmak için daha pratik bir yöntem arayanların işini kolaylaştırır. Normal tencereye göre daha kısa sürede sonuç almanıza yardımcı olur; ancak süre kemiklerin büyüklüğüne, kesim şekline ve düdüklü tencerenizin modeline göre değişebilir.

Temizlediğiniz ilikli kemikleri düdüklü tencereye alın, üzerini geçecek kadar su ekleyin ve kapağını kapatın. Pişirme sonunda basınç tamamen indikten sonra kapağı açın. Kemikler yeterince yumuşamışsa iliği kaşıkla ya da küçük bir bıçak yardımıyla kolayca çıkarabilirsiniz.

Düdüklüde pişen kemiklerin suyunu dökmeyin. Bu suyu çorbalarda, pilavlarda, soslarda ya da et yemeklerinde kullanabilirsiniz.

• Kemik iliği çıkarırken dikkat edilmesi gerekenler

Kemik iliği çıkarmak kolaydır ama birkaç püf noktasına dikkat ederseniz sonuç çok daha iyi olur.

• Kasaptan doğru kesim isteyin: İliği kolay çıkarmak için kemiklerin boyuna ya da enine kesilmiş olması gerekir. Bütün kemikten ilik çıkarmak çok daha uğraştırıcı olur.
• Kemiği iyi temizleyin: Pişirmeden önce soğuk suda bekletilen kemikler daha temiz kokulu ve daha berrak sonuç verir.
• Fırında fazla bekletmeyin: İlik çok uzun süre yüksek ısıda kalırsa eriyip tepsiye akabilir. Hafif kızardığında kontrol etmek gerekir.
• İlk suyu kullanıp kullanmayacağınıza karar verin: Daha yoğun aromalı bir sonuç istiyorsanız ilk haşlama suyunu kullanabilirsiniz. Daha hafif tat istiyorsanız kısa haşlayıp ilk suyu dökebilirsiniz.
• Saklama koşullarına dikkat edin: Pişmiş kemik iliği hassas bir besindir. Kısa sürede tüketilmeli ya da uygun şekilde soğutulup saklanmalıdır.

• Kemik iliği nerelerde kullanılır?

Çıkardığınız kemik iliğini birçok yemekte değerlendirebilirsiniz. Az miktarı bile yemeğe yoğun bir lezzet kattığı için ölçülü kullanmak genellikle yeterli olur.

• Çorbalara ekleyebilirsiniz: Mercimek, tarhana, yayla ya da etli çorbalara az miktarda ilik ekleyerek daha tok bir lezzet elde edebilirsiniz.
• Kemik suyu hazırlayabilirsiniz: İlikli kemikleri uzun süre pişirerek yemeklerde kullanabileceğiniz güçlü aromalı bir kemik suyu yapabilirsiniz.
• Pilavlarda kullanabilirsiniz: Pirinç ya da bulgur pilavına az miktarda ilik eklemek pilavın lezzetini derinleştirir.
• Soslara karıştırabilirsiniz: Et yemekleri için hazırladığınız soslara ilik ekleyerek daha yoğun kıvamlı ve aromalı bir sonuç alabilirsiniz.
• Kızarmış ekmekle servis edebilirsiniz: Fırında pişmiş iliği sıcak ekmek üzerine sürüp tuz ve karabiberle sade şekilde yiyebilirsiniz.
• Çocuk yemeklerinde dikkatli kullanabilirsiniz: Bebek ve çocuk beslenmesinde kullanmadan önce doktora danışmak daha doğru olur. Her çocuğun ihtiyacı ve sağlık durumu farklıdır.

• Kemik iliği nasıl saklanır?

Kemik iliğini çıkardıktan sonra hemen kullanmayacaksanız soğutup hava almayan bir kaba alabilirsiniz. Buzdolabında kısa süre içinde tüketmek en iyisidir. Daha uzun süre saklamak istiyorsanız küçük porsiyonlara ayırıp dondurucuya kaldırabilirsiniz.

Dondurucuda sakladığınız iliği kullanmadan önce buzdolabında çözdürmeniz daha güvenli olur. Koku, renk ya da kıvamında belirgin bir değişiklik fark ederseniz tüketmemeniz gerekir. Özellikle Kurban Bayramı sonrasında fazla miktarda kemik saklayacaksanız porsiyonlamak, sonradan kullanımı çok daha kolay hale getirir.

• Sıkça sorulan sorular

• Kemik iliği çiğ çıkarılır mı?

Kemik iliği çiğ halde çıkarılabilir ama bu yöntem ev mutfağında pek pratik değildir. İlik, pişince yumuşadığı için fırın, tencere ya da düdüklü yöntemiyle çıkarmak çok daha kolay olur.

• Kemik iliği fırında kaç dakikada çıkar?

Süre kemiğin büyüklüğüne, kesim şekline ve fırın ısısına göre değişir. İlik yumuşayıp hafifçe kızardığında çıkarılacak kıvama gelir, bu yüzden dakikaya bağlı kalmak yerine kontrollü pişirmek daha iyi olur.

• Kemik iliği haşlanınca suya karışır mı?

Evet, uzun süre haşlandığında iliğin bir kısmı suya lezzet ve kıvam verir. Bu yüzden haşlama suyunu çorba, pilav, sos ya da et yemeklerinde değerlendirebilirsiniz.

• Kemik iliği sağlıklı mı?

Kemik iliği besleyici bir gıda olarak görülse de yağ oranı yüksektir. Kolesterol, kalp-damar hastalığı ya da özel beslenme düzeni gibi durumlar söz konusuysa tüketmeden önce uzmana danışmak daha uygun olur.

• Kemik iliği nasıl yenir?

Kemik iliği en çok kızarmış ekmek üzerine sürülerek, çorbalara karıştırılarak ya da et yemeklerine lezzet vermek için kullanılır. Yoğun aromalı olduğu için az miktarla başlamak daha dengeli bir tat sağlar.