Sultani Bezelye Nedir, Nasıl Pişirilir?

Sultani bezelye, ince ve yenilebilir kabuğuyla birlikte tüketilen, taze hasat edilen bir bezelye çeşididir.

Yassı ve ince görünümüyle klasik bezelyeden kolayca ayrılan sultani bezelye, Türkiye'de yaprak bezelye adıyla da bilinir. İçindeki taneler tam olarak gelişmeden hasat edildiği için kabuğu da taneleriyle birlikte tüketilir. Gevrek yapısı ve hafif tatlı aroması sayesinde kısa sürede pişirilerek farklı yemeklerde değerlendirilebilir. Bu yazıda sultani bezelye nedir, ne zaman yetişir, nasıl pişirilir ve hangi tariflerde kullanılır gibi merak edilen sorulara yanıt veriyoruz.

İçindekiler

• Sultani bezelye nedir?

Sultani bezelye, yenilebilir baklalı bezelye grupları içinde yer alan ve taze baklasıyla tüketilen bir sebzedir. Klasik bezelyeden farklı olarak içindeki taneler tamamen dolgunlaşmadan hasat edilir ve dışındaki ince kabuk da yenir.

Türkiye'de yaprak bezelye olarak da adlandırılan sultani bezelyenin baklaları genellikle düz, ince ve yassıdır.

• Kabuğu yenir: Sultani bezelyenin en belirgin özelliği, içindeki küçük tanelerle birlikte dış kabuğunun da tüketilebilmesidir.

• Yassı bir görünüme sahiptir: Klasik bezelyenin yuvarlak ve dolgun baklalarından farklı olarak daha ince ve düz bir yapısı bulunur.

• İç taneleri küçüktür: Hasat sırasında bezelye taneleri tam olarak gelişmemiş olur. Bu nedenle baklanın tamamı daha ince ve gevrek bir yapıdadır.

• Kılçık oluşabilir: Özellikle mevsimi ilerlemiş veya fazla olgunlaşmış baklalarda kenarlarda sert lifler görülebilir. Pişirmeden önce bunların temizlenmesi gerekebilir.

• Hafif tatlı bir aroması vardır: Taze sultani bezelye, gevrek dokusu ve hafif tatlı tadıyla kısa sürede pişirilen sebze tariflerine uygundur.

• Sultani bezelye ne zaman çıkar?

Sultani bezelyenin yetişme ve hasat dönemi bölgenin iklimine göre değişebilir. Ilıman bölgelerde daha erken dönemde yetişirken, soğuk bölgelerde sezon biraz daha geç başlayabilir.

Türkiye'de taze sultani bezelyeye özellikle ilkbahar aylarında rastlamak mümkündür. Mart ve nisan ayları, uygun iklim koşullarında tezgahlarda daha sık görülmeye başladığı dönemler arasındadır.

• Ilıman bölgelerde sezon daha erken başlayabilir.

• İlkbaharda taze olarak pazarlarda ve manavlarda bulunabilir.

• Hava sıcaklıkları ve yetiştirme koşulları hasat zamanını değiştirebilir.

• Mevsim ilerledikçe baklalar daha fazla olgunlaşarak sertleşebilir.

• Çok beklemiş baklalarda kılçık ve lif miktarı artabilir.

Bu nedenle alışveriş sırasında ince, diri ve parlak görünümlü baklaları seçmek, daha gevrek bir sonuç elde etmeye yardımcı olur.

• Sultani bezelye nasıl pişirilir?

Sultani bezelyenin kabuğu yenildiği için pişirmeden önce yalnızca baklanın dışını hazırlamak yeterlidir. Çok uzun süre pişirmek ise kendine özgü gevrek dokusunun kaybolmasına neden olabilir.

• Önce yıkayın: Baklaları akan su altında güzelce yıkayın ve üzerindeki kirleri temizleyin.

• Uçlarını ayıklayın: Her iki uçtaki sert kısımları kesin. Kenarında belirgin bir iplik veya kılçık varsa bunu da çekerek çıkarın.

• Kısa sürede soteleyin: Zeytinyağı, sarımsak ve isteğe göre soğanla birlikte tavada kısa sürede pişirebilirsiniz. Bu yöntem gevrek dokusunu korumaya yardımcı olur.

• Haşlayabilir veya buharda pişirebilirsiniz: Kısa süreli pişirme sonrasında salata ve sebze yemeklerinde kullanılabilir.

• Fazla pişirmeyin: Uzun süre yüksek ısıda pişirmek baklaların renginin, dokusunun ve tazeliğe özgü gevrekliğinin azalmasına neden olabilir.

• Çiğ de kullanılabilir: Çok taze ve genç sultani bezelyeler iyice yıkandıktan sonra bazı salatalarda çiğ olarak değerlendirilebilir.

• Sultani bezelye hangi tariflerde kullanılır?

Sultani bezelyenin kabuğuyla tüketilebilmesi, onu farklı sebze ve ana yemek tariflerinde kullanışlı hale getirir. Özellikle kısa sürede pişirilen tariflerde gevrek dokusu öne çıkar.

• Zeytinyağlı yemeklerde: Soğan ve havuçla birlikte zeytinyağında pişirilerek hafif bir sebze yemeği hazırlanabilir.

• Sebze sotelerinde: Havuç, biber, kabak ve mantar gibi sebzelerle birlikte yüksek ateşte kısa süre sotelenebilir.

• Salatalarda: Çok taze sultani bezelye çiğ olarak kullanılabilir. Daha yumuşak bir doku isteniyorsa kısa süre haşlanıp soğutularak salataya eklenebilir.

• Makarna tariflerinde: İnce şeritler halinde doğranarak makarna tariflerine eklenebilir.

• Et ve tavuk yemeklerinin yanında: Kısa süre sotelenmiş sultani bezelye, et ve tavuk yemeklerinin yanında sebze garnitürü olarak servis edilebilir.

• Yumurtalı tariflerde: Küçük parçalara ayrılarak omlet, menemen benzeri sebzeli yumurta tariflerine eklenebilir.

• Sultani bezelye ile bezelye arasındaki fark nedir?

• Sultani bezelye ve klasik bahçe bezelyesi aynı şekilde tüketilmez. En belirgin fark, sultani bezelyede baklanın tamamının yenilebilmesi, klasik bezelyede ise çoğunlukla kabuğun açılarak içindeki tanelerin tüketilmesidir.
• Sultani bezelyenin baklası daha düz ve ince görünür. İçindeki taneler küçük ve gelişmemiş haldeyken hasat edilir. Klasik bezelyede ise iç tanelerin daha fazla gelişmesi beklenir ve tüketilen temel bölüm bu tanelerdir.
• Bu nedenle tariflerde de kullanım şekilleri farklılaşabilir. Sultani bezelye kısa sürede sotelenebilir veya salatalara eklenebilirken klasik bezelye daha çok yemek, çorba, pilav ve garnitürlerde iç taneleriyle kullanılır.

• Sultani bezelye hakkında sıkça sorulan sorular

• Sultani bezelye çiğ yenir mi?

Çok taze ve genç sultani bezelyeler iyice yıkandıktan sonra çiğ olarak tüketilebilir. Daha yumuşak bir doku isteniyorsa kısa süre haşlamak veya sotelemek tercih edilebilir.

• Sultani bezelyenin kılçığı alınır mı?

Evet, özellikle kenarlarında belirgin sert lif bulunan sultani bezelyelerin kılçığı alınabilir. Genç ve taze baklalarda bu lif daha az belirgin olabilir.

• Sultani bezelye hangi ayda yetişir?

Sultani bezelyenin sezonu bölgenin iklimine göre değişir. Türkiye'de uygun koşullarda özellikle ilkbahar aylarında, mart ve nisan döneminde taze olarak daha sık bulunabilir.

• Sultani bezelye nasıl seçilir?

Diri, ince, parlak görünümlü ve kırılgan yapıda baklalar tercih edilebilir. Çok buruşmuş, sararmış, aşırı yumuşamış veya kenarları belirgin şekilde sertleşmiş ürünler daha fazla beklemiş olabilir.

• Sultani bezelye yemeği nasıl yapılır?

Sultani bezelye zeytinyağı, soğan ve havuçla birlikte kısa sürede pişirilerek hazırlanabilir. Kabuğu da yenildiği için bezelyeleri ayıklamadan önce yalnızca uçlarını ve varsa kılçıklarını temizlemek yeterlidir.