Yemek.com

13 Maddede Ankara’nın Ülkeye Kazandırdığı Kültür: ASPAVA

aspava-manset

Ankaralı olmanın iyi yanı nedir diye sorsalar cevapların ilk 5’inde Aspava kesin olur. Ankara’da doğup büyüyenlerde "Aspava" kültürü genelde doğuştan gelir. Öyle ki yetişkin bir Ankaralı, hayatında en az bir kez Aspava’ya gidelim, hangi Aspava’ya gidiyoruz, 1 mi 1,5 mu, sos-soğan olsun mu gibi sorulara maruz kalmıştır.

Aspava neden bu kadar ünlü, biz Ankaralılar Aspava deyince neden Sezercik gibi mahzunlaşıyoruz; anlamak için gelin biraz derine inelim, Aspava kültürüne yakından bakalım. Ankara’nın milli gururu Aspava’yı biraz övüp, Aspava’ya daha adım atmamışlara neler kaçırdıklarını anlatalım.

Yakın zamanda Hassas’a ya da Esat Caddesi’ne gideceklere şimdiden afiyetler diliyorum, soslu soğanlıdan bir ısırık da benim için alın lütfen.

Çünkü "Aspava" rastgele bir kelime değildir

İlk defa duyanlar için garip bir kelimedir Aspava. Çok uzun yıllar da bir anlamı olduğunu bilmedi çoğu kimse. Aspava’nın açılımını ilk öğrendiğimde 8 ya da 9 yaşındaydım. Çubuk’ta bir kebapçının duvarında yazıyordu: "Allah Sağlık Para Afiyet Versin Amin" Ne kadar anlamlı ve güzel değil mi? Gerçek güzellikler detaylarda gizlidir.

Çünkü Aspava’nın bir hikayesi, bir ritüeli vardır

keep-calm-and-eat-aspava

Ee, Aspava boşuna bu kadar meşhur olmadı. Aspava’ya gideceğiniz zaman A’dan Z’ye neyle karşılaşacağınızı, masaya ne geleceğini, hatta garsonun nasıl davranacağını dahi bilirsiniz. Bir klasiktir Aspava. Gidersiniz, önce arabanız varsa mekanın görevlileri uygun yere çeker (park yeri pek bulunmuyor çünkü). İçeri girdiğinizde –eğer ilk defa gitmiyorsanız garsonlar sizin en son ne zaman geldiğinizi hatırladığından "Ne zamandır görünmüyorsunuz, nerelerdesiniz?" diye sorar, sohbet edersiniz. Masaya oturunca daha sipariş vermeden ikramlar gelir, ardından “1,5 soslu soğanlı” diye siparişinizi verirsiniz, yemek biter, tatlı ve çay gelir. Uğurlama faslında bile garsonların güler yüzü, hoş sohbeti devam eder. Tok ve mutlu ayrılırsınız.

Çünkü Aspava 7/24 açıktır, hiç kapanmaz

Günün 24 saati açık olan bir kebapçı kulağa garip geliyor olsa da Ankaralılar bu duruma alışkın. Çünkü Aspavalar hiç boş kalmaz. Hatta tarih, sabahın 6'sında önünde sıra olan Aspava'yı yazmıştır.

Çünkü dürüm döner değil "Soslu Soğanlı" ve hatta "SSK"

soslu-soganli-8

Burada bir duralım, bu önemli. Aspava’yı Aspava yapanların en başında SSK/soslu soğanlı gelir. Peki nedir bunlar? Etten özel hazırlanan nefis Ankara döneri incecik yufka gibi lavaşa sarılır ve 4 parçaya bölünür. İsteğe göre içine (domates) sos, soğan ya da kaşar konur. Hepsi konursa adı SSK (sos, soğan, kaşar) olur. Sipariş esnasında garsonun "Sos soğan olsun mu?" diye sormasına gerek bırakmadan direkt "Soslu soğanlı" diye de siparişinizi verebilirsiniz.

Çünkü Aspava'da hiçbir zaman dürümün içine Allah ne verdiyse koyulmaz

ssk

Eğer mekan etine güveniyorsa ek malzeme koymaz, zaten yiyen kişi de o et tadını sonuna kadar almak istiyorsa ekstra istemez. Ancak şu an çoğu mekanda içine yeşillik, turşu, patates vb. koyulan ve adına döner denmesine rağmen uzaktan yakından alakası olmayan dürümler var. Keşke olmasalar.

Çünkü soslu cips sınırsızdır

Siz onu patates kızartması olarak bilseniz de Aspavalar'da onun adı cipstir. Diğer yerlerdekinin aksine döner içinde değil, asıl siparişinizden önce ikramlar arasında gelir. Soslu soğanlının içindeki sos, patatesin üstüne de dökülür. Üstelik her masaya 1 tane gibi bir sınırlaması da yoktur, bittikçe gelir.

Çünkü ikramlar neredeyse, ana yemekten fazladır, göz de doyurur mide de

Gerçek Aspavalar'dan birine gittiğinizde eğer 'her zamankinden' farklı bir şey seçecekseniz, ikramları göz önünde tutarak sipariş verirsiniz; çünkü o kadar çok ikram vardır ki, ana yemek gelene kadar doyabilirsiniz bile. Neler mi? Kaşarlı mantar (evet kaşarlı mantar!), çiğ köfte, soslu cips, cacık, kocaman salata ve ana yemeğin sonunda dondurmalı irmik ve çay. Eskiden kaliteli sigara da ikram edilirdi, yıllar içinde bir tek o değişti, onun dışında ikramların zenginliği hep aynı kaldı.

Çünkü salata, ah o kocaman salata

salata

Değil başka bir kebapçıda, hiçbir yerde 'ikram' olarak bu kadar cömert bir salata bulamazsınız. İçinde yok yoktur bu salatanın, boşuna bu kadar meşhur olmadı. Masadaki ikramlardan yer kalmasa da salatadan bolca yiyin, lezzetlidir, cömerttir, bereketlidir.

Çünkü Behzat Komiserim de sever

Sadece Ankaralıların değil, Ankaralı olmayanların da yerli anti-kahramanı Behzat Ç. de Aspava kültürünün bir parçası. O da Aspava seven, sık sık Aspava’ya giden tipik bir Ankaralı. E Behzat Komiserim seviyorsa vardır bir bildiği. Merak edenler için Behzat Ç.’nin gittiği Aspava, Küçükesat Hassas Bölge’de yer alan Özçelik Aspava’dır. Burası Aspava mekanlarının ilki ve en ünlüsüdür.

Çünkü nereye baksan az ya da çok ünlü görebilirsin

ankara-aspava-az-unlu

Gecenin 2’sinde ya da sabaha karşı 4-5 gibi Aspava’ya geliyorsun mesela, bir bakıyorsun burada bir oyuncu, orada bir şarkıcı, öbür masada şu ünlü barda yıllardır sahne alan rock gitaristi... Bu böyle gider. Ankara’nın kalbi resmen Aspavalar'da atar; çünkü eğlenceler ve geceler ya işkembecide ya da (çoğu zaman) Aspava’da biter. Ne kadar yorgun olursak olalım, soslu-soğanlı yemeden rahat uyuyamayız. İzninizle o sözü biraz değiştiriyorum: "Her gecenin bir Aspava’sı vardır."

Çünkü araç trafiği, İstanbul’daki gece kulüpleriyle yarışır

aspava-trafik

Hani Kuruçeşme ve Arnavutköy’deki gece kulüplerinin önünde gördüğümüz araç trafiği ve koşturan valeler var ya, aynısı uzun yıllardır Ankara’daki meşhur Aspavaların önünde zaten var. Bizim için yeni bir şey değil. Esat Caddesi’ndeki yan yana duran 3 Aspava ile Hassas’taki Özçelik Aspava’nın önünde yaşanan araç park etme koşturması, İstanbul’daki pek çok eğlence mekanına taş çıkartır Garip geldi değil mi? Aspava’nın meşhurluğunu böylece önünden geçerken bile anlayabilirsiniz.

Aspava, yıllar geçtikçe yerini koruduğu ve masaları hep dolu olduğu için taklitleri de çok oldu haliyle. Gerçek Aspava hangisi diyenler için iki seçeneği de not ederek yazıyı bitirelim;

Çünkü Meşhur Özçelik Aspava

meshur-ozcelik-aspava-gercek

Burası Aspavaların ilki ve en meşhurudur. Kaç tane taklidi olursa olsun, burası hep dolu. Lezzet yıllar geçse de hep aynı. Var olsunlar.

Yer olarak Küçükesat’ta Başçavuş Sokak ile Belligün Sokak’ın kesiştiği köşede, Hassas Bölge’de, Polis Karakolu’nun yanında. (Bir tane daha aynı adla mekan daha var, bizim bahsettiğimiz, Başçavuş Sokak’ın hemen yanındaki.)

Çünkü Yıldız Aspava

Esat Caddesi’nde yan yana olan Aspavalardan köşede olanı. Burası tıpkı Özçelik Aspava gibi en bilinenlerden biridir. Yer olarak Esat Caddesi’nin sonunda Aspavalar durağında köşede.

İZLE
Doyamayanlar için bir de videomuz var!