Yemek.com

Doğayı ve Yeşili Apartman Duvarına Sığdırır: Dikey Tarım Nedir?

dikey-tarim-manset

Küçücüksün. Paranın çikolata ve dondurma, saatlerin ise havanın kararmasından önce ve sonra olarak hayatında var olduğu yıllardasın. Hayatta seni en çok yanından ayırmadığın oyuncağın ve bahçede geçirdiğin saatler mutlu ediyor. Elma ağacına tırmanıp dalları sallayarak elma düşürüyor, anneannenle vişne topluyor, ağaçların arasına gerilen salıncakta sallanıyorsun. Kahvaltı için bahçeden domates koparıyor, için kıyıldığında ağaçlardan istediğin meyveyi topluyorsun. Masal gibi.

Çocukluğu bu yeşil masalda geçenler çok şanslı. Ne yazık ki artık bu masallar sadece kitaplarda kalıyor. Çünkü çocuklar ağaçları çocuk kitaplarında, bilgisayar oyunlarında veya büyüklerin tozlu fotoğraflarında görebiliyor. Griye boğulup yeşilliğe bu kadar muhtaç kaldığımız şu günlerde durum elbette sofralarımıza da yansıyor. Artık ne elmalar eskisi gibi kokuyor, ne domatesler kırmızı. Sebze ve meyveler hemen büyüsün ve çabuk bozulmasın diye bol katkı maddeli. Üstelik mevsimsellik de kalmadı; her mevsim her şeyi bulmak mümkün.

İyi bir şey mi bu? Maalesef hayır. Sadece yazın yetişen domatesler, çeşitli katkı maddeleriyle her mevsim yetişebiliyor artık. Bu katkı maddeleri de sağlığımızı etkiliyor.

Peki tarım arazilerinin azalıp betonlaşmanın giderek arttığı günümüzde her şey bu kadar umutsuz mu? Değil. Betonlar arasında boğulan insanlık, yeşile ve doğaya özlem duydukça, doğal ve organik beslenmenin önemini anladıkça kendine yeni alanlar yaratıyor. Bunun son örneği de dikey tarım. Dikey tarım nedir, nasıl yapılır, bize ne katar birlikte inceleyelim.

Önce öğrenelim: Dikey tarım nedir?

Son zamanlarda sıkça duysak da dünyada yaygın ancak Türkiye'de yeni trend olan, henüz gelişme aşamasında bir girişim. Yanlış anlaşılmasın, kimsenin girişimi değil, bu tamamen sizin girişiminiz. Size ait. Yakıt, büyük çapta gübreleme, çapalama gibi tarımın doğal gereklilikleri olmadan evinizde ya da apartmanınızda ürün yetiştirmek ister miydiniz? Üstelik topraksız, hem de beton duvarlarınızda. İşte dikey tarım bu ihtiyacı karşılıyor.

Kendi bahçeniz yoksa terasınızda, apartmanınızın duvarında, balkonunuzda hatta mutfağınızda dahi dikey tarım yapabilir, kendi meyve ve sebzelerinizi yetiştirebilirsiniz. Fark edenler olmuştur, son zamanlarda büyük ev dekorasyon firmaları, evde dikey tarım yapmaya imkan veren çeşitli dekoratif ürünler geliştirdi. Yani aslında hayatımızın içinde var olan bir gelişme diyebiliriz.

Yakın zamanda annenizin "Sor bakalım Süheyla teyzenlerin apartmanda ıspanak var mıymış" sözünü duyabilirsiniz, kim bilir?

Sonra uygulamaya geçelim: Dikey tarım nasıl yapılır?

Bahçesi, tarlası olmayanlar için muazzam bir fikir olan dikey tarım apartmanın bütün duvarına uygulanabildiği gibi kişisel olarak evlere ve evin bölümlerine de yapılabiliyor. İhtiyacınız olan balkon, teras, apartman duvarı, mutfak duvarı gibi bir alan öncelikle. Ardından dikey tarım için özel üretilen aparatları (tower farm da deniyor) almak veya kendiniz uygun dekoratif bir aksesuar yaptırabilirsiniz.

Bu kadar mı? Değil.

Bir de yetiştirilecek bitkilerin seçimi, toprak ve uygun ortamı yaratma meselesi var. Diyelim ki evinizde dikey tarım yapmak istiyorsunuz. Alanı seçtiniz, aparatı hazırladınız, sıra geldi toprağa. Size lazım olan torf ve perlit. Torf, organik bir toprak olup, nemli veya bataklık, göl kenarı gibi ıslak bölgelerde bitkilerin su dibine çökerek yıllar içinde hava teması olmadan çürümesiyle oluşur. Toprağa eklendiğinde ekilen bitkinin doğru bir biçimde yetişmesini sağlar. Perlit ise radyoaktif içermeyen, bitkilerin sıcaklık değişimlerinden etkilenmesini önleyen toprak düzenleyici izolasyon maddesidir. Bahçe ya da tarlaya ihtiyaç duymadığınız bu topraksız tarım modelinde bir tek gübreleme ve sulama için su tankına ihtiyacınız olacak.

Hem organik, hem çeşitli: Hangi bitkiler yetişebilir?

Balkon saksılarında biber, fesleğen gibi bitki ve sebzeler yetişiyor. Peki daha fazlası? Beton binalarda ürün yetiştirmek yeterince ilginçken, bir de yetiştirebileceğiniz bitkileri duyduğunuzda hepten şaşırabilirsiniz. Çünkü dikey tarımla çilekten fasulyeye, domatesten marula neredeyse her şeyi yetiştirebiliyorsunuz. Muhteşem değil mi? Düşünsene pazara gitmiyorsun. Neye ihtiyacın varsa üstelik organik olarak ucuz ve güvenilir bir biçimde kendin yetiştiriyorsun.

Hangi birini sayalım ki: Dikey tarımın faydaları neler?

Türkiye'de ve dünyada hızla yayılan, teknolojisi her geçen gün daha da gelişen dikey tarım neden bu kadar çok sevildi, neden gelecekte dikey tarıma dört elle sarılacağız dersiniz? Dünyada bile henüz küçük çaplı operasyonlara sahip dikey tarımın sandığımızdan da çok yararı var. Şöyle topluca bir bakalım;

-Zaman geçtikçe azalan tarlalarla birlikte artacak gıda ihtiyacı dikey tarımla karşılanabilir.
-Ürünler organik olur. Hem sağlıklı, hem de besin değerleri daha yüksek besinler tüketelir.
-İşçilik, toprak sürme, bakım gibi süreçler olmayacağı için daha az masraflı ve zahmetsiz olur.
-Tüketime karşı üretim teşvik edilir, insanlar kendi ürünlerini evlerinde ve apartmanlarında yetiştirebilir.
-Şehir ekosistemi yeniden kurulur, betona bürünen kentler yeniden doğayla barışır.
-Tarımdaki aşırı su tüketimi azaltılmış olur.
-Tarlaya göre çok daha kısıtlı alanlarda yüksek verim elde edilir.
-Geleneksel tarımda bitki ve köklerin yakalandığı hastalıklar önlenecek, zirai ilaç kalıntılı bitkiler yemek zorunda kalmayız.
-Yeni bir iş alanı ortaya çıkar, istihdam sağlanır.

İlerleyen zamanda hem gıda, hem de yaşam olarak kurtarıcımız olacak dikey tarım umarız ki kısa zamanda iyice yayılır, yeni teknolojik gelişmelerle daha kolektif ve geniş bir biçimde uygulanmaya başlanır. Elbette evlerimizde dikey tarım yapabilir, kendi bitkilerimizi yetiştirebiliriz. Ancak bunu toplum olarak birlikte yapsak, apartmanlarımızın cephelerini yeşilliklerle donatıp iç açıcı manzaralar elde etsek, tabaklarımıza kendi yetiştirdiğimiz doğal sebze ve meyveleri konuk etsek güzel olmaz mı?

Dileğimiz odur ki en kısa sürede dikey tarım yapmaya başlayabilelim.

Dikey tarımın en güzel örnekleri

Henüz herkes tarafından bilinmese de dikey tarımı harikülade bir şekilde uygulayanlar var.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

İZLE
Doyamayanlar için bir de videomuz var!