Yemek.com

Sonbaharın Gelme Sebebi, Üzümün Gelin Olduğu Zaman: Bağbozumu

manset-bagbozumu

Gidin elinize bir avuç toprağı alabileceğiniz bir yere. Biraz kulak verin toprağa. Duyacaklarınız, yüz binlerce yıldır, insanlığa hediye ettiği çocuklarının, buluşma gününde yaşadığı mutluluk olacaktır. Toprağın tarihi, en çok hasat günlerinin neşesiyle harmandır. Bağbozumu da bu neşenin en davullu zurnalısıdır. Derler ki eskiler, bağbozumu geldiğinde üzümler gelin olur.

Dionysos.

Yunan mitolojisinde Zeus ve Semele'nin oğlu. 12 Olympos tanrısından biri...

Rivayet odur ki çocukluğunda Titanlar onu kaçırıp küçük parçalara bölerek kazanda pişirirler, ancak büyükannesi Rhea parçalarını birleştirerek onu kurtarır. Bu yüzden iki kere doğduğu kabul edilir. Adının Dionysos olmasının sebebi budur: Dionysos 'iki kere doğan' anlamına gelir.

Dionysos'un sembolü asma ağacıdır, bu yüzden bağbozumu tanrısı olarak da bilinir. Hatta tiyatronun temeli de onun adına düzenlenen bağbozumu şenliklerinde atılmıştır. Hazır zamanı gelmişken gelin başlangıcı Dionysos adına yapılan şenlikler olan bağbozumuna yakından bakalım, nedir, neler yapılır öğrenelim. Belki bu bağbozumunda şenliklerden birine katılmaya karar verirsiniz, kim bilir.

Çoğalmaktır, coşkudur, berekettir: Bağbozumu nedir?

2600 yıl öncesinde Yunan mitolojisine kadar uzanan bağbozumu şenlikleri şarap tanrısı Dionysos adına düzenlenirken aynı zamanda bereketi, çoğalmayı, birlikte olmayı, coşkuyu da kutlamak içindir. O yılın mahsulü kutlamalarla toplanır, pekmez veya şarap yapılır ya da üzümler kurutulur. Bununla birlikte güzel yemekler yapılır, yenilir, içilir, eğlenilir. Bağbozumu şenlik demek, mutluluk demektir.

Sonbaharın göbek adı olacak kadar önemli olan bağbozumu için üzümlerin son olgunlaşma dönemine girmesi gerekir. Bu yüzden ülkemizde mevsimlere ve bölgelere göre yakın ancak farklı tarihlerde yapılır. Koruk daha parlak, suyu daha tatlı oldu mu üzüm için vakit tamamdır. Ancak yine de bağcıların üzümlerin olgunlaştığını anlamak için üzümü ezip suyunu laboratuvara göndermek gibi farklı yolları olduğu da bilinir.

Küfe küfe üzüm taşımak da sevdaya dahil: Bağbozumunda ne yapılır?

Bozuma hazır olan üzümler için bağ makası ya da bağbıçağı kullanılır. Elde makas ya da bıçak, kesilen üzüm salkımları küfelere doldurulur. Ardından üzümler salkımlarından ayıklandıktan sonra potasyum nitratlı bir çözelti içine daldırılıp güneşte bekletilirler. Sonrasında ise pekmez ya da şarap hangisi yapılacaksa ona göre hazırlanırlar.

Bağdan toplanan üzümler farklı çeşitlerde olabilir. Az önce de söylediğimiz gibi üzümlerin toplanması için olgunlaşmış olması şarttır. Yoksa erken toplanan üzümler ekşi olur.

Bu kadar güçlü bir tarihe ve derin bir anlama sahip olan bağbozumu sadece üzüm toplamak değil elbette. Her kültürün bağbozumunu karşılama ve kutlama anlayışları farklı olsa da ortak olan şey kutlama, umut ve berekettir.

Günümüzde toprağa kulak verip birçok şenlik düzenleniyor aslında. Nefis sofraların kurulduğu, yarışmaların düzenlendiği şenliklerde bağlar ve üretim yerleri de gezilerek, üzüm ve bağcılık kültürü tanıtılıyor. Bu da tabii yerli üreticilerle halk arasında daha organik bir bağ kurulmasını sağlıyor.

Bağbozumu dönemi gelmişken, üzüm kesip doğanın bereketini kutlamaya ne dersiniz? Çünkü tam zamanı!

O zaman yolculuk var: Türkiye'de bağbozumu noktaları

Türkiye'de toprağın sesine kulak verip, bağbozumunu bir şenliğe dönüştüren şehirlerimiz ve etkinliklerimiz var. Birine katılmadan ölmeyin.

Bozcaada Bağbozumu Festivali

Buz gibi denizi, Arnavut kaldırımlı dar sokakları ve mis gibi ada havasıyla çok sevdiğimiz Bozcaada'da bağbozumu, eylülün ilk haftalarında yapılıyor. Bu sene 2-4 Eylül olarak duyurulan Bozcaada Bağbozumu Festivali'nde bağlardan üzümler toplanacak, çiftlikler gezilecek, üzümler dalından yenecek ve tadımlar yapılacak. Gitmeden mutlaka rezervasyon yaptırın çünkü bu festivalde ada tamamen doluyor.

Trakya Bağbozumu

Trakya diyerek aslında geniş bir bölgeden bahsediyoruz. Keza bu bölgede de bağbozumları son derece şenlikli geçiyor. Kırklareli, Edirne, Şarköy Mürefte (Tekirdağ) bağbozumunu eğlenceler ve şenliklerle kutlayan yerler. 'Binbir çiçek' anlamına gelen Mürefte'ye giderseniz Türkiye'nin ilk şarap müzesini ziyaret etmeyi unutmayın.

Urla Uluslararası Bağbozumu Şenliği

Urla'daki bağbozumu şenliği, 2600 yıldır süregelen bir gelenek. Urla'da bağ, sadece yalnızca üzüm yetiştiriciliğini değil tüm tarlaları kapsıyor. Bağbozumu ise tarlalardaki hasadı anlamına geliyor. Urla Belediyesi bağbozumu şenliklerinde her sene çeşitli yarışmalar ve etkinlikler düzenleyerek hem halkın, hem de sivil kuruluşların katılımını arttırmayı amaçlıyor. Bu sene ağustos ayının ortalarında yapılan şenliklere seneye katılabilirsiniz.

Elazığ Bağbozumu Festivali

Elazığ'da da bağbozumu olduğunu ve hatta Türkiye'nin en iri taneli üzüm öküzgözünün buranın yerel bitkisi olduğunu biliyor muydunuz? Öküzgözü tıpkı Elazığ gibi Trakya ve Ege'de de var ancak uzmanların söylediği, en lezzetli öküzgözünün Elazığ'da yetiştiğidir. Bölgede bir tane şarap fabrikası var. Eylül sonunda yapılan bağbozumunda üzüm toplayabilir, fıçılardaki şarapları görebilirsiniz.

Uluslararası Ürgüp Bağbozumu Festivali

Ürgüp'te üzümün geçmişi ortalama 4 bin yıl öncesine kadar dayanıyor. Haliyle bölge ve bölge halkı için üzüm çok önemli. Ürgüp'ün girişindeki Üç Güzeller mevkiinde yapılan festivalin 45'incisi bu sene 18 Eylül'de düzenlenecek. Ülkenin içinde bulunduğu durumlar nedeniyle her sene olduğu gibi iki gün değil, tek gün olarak planlanan festivalde ayrıca sadece kültürel etkinlikler yapılacağı da duyuruldu. Uluslararası arenada yer alan festivale katılarak üzümlerin tadına bakabilir, çiftçilerle sohbet edebilir, Ürgüp'ün harika doğasına tanıklık edebilirsiniz.

Gelibolu Bağbozumu

Gelibolu'daki bağlarında bağbozumu etkinliği diğer şenlikler kadar kapsamlı olmayabilir ancak yine de çeşit çeşit üzümleri toplamak, şarap yapım aşamalarına tanık olmak ve tadım yapmak için ziyaret edebilirsiniz.

Denizli Çal Bağbozumu Şenlikleri

Başta üzüm üreticileri olmak üzere yerel halka bayram tadında birkaç gün yaşatma hedefinde olan şenlikler, her sene üzümün olgunlaşmasına bağlı olarak eylülün ilk haftasında gerçekleşiyor. Aynı zamanda kültür ve sanat etkinliklerinin de olduğu şenlikte çeşitli yarışmalar ve konserler de düzenleniyor. Ancak Türkiye'deki en çok bilinen bağbozumlarından biri olan Denizli Çal Bağbozumu Şenlikleri bu sene, ülkede yaşanan olaylar nedeniyle iptal edildi. Seneye artık.

Son sözü bu bereketli bağbozumlarında avucunuzun içinize alabileceğiniz, bu topraklarda yetişen üzümlere bırakalım: İşi Gücü Bırakıp Üzüm Yetiştirmek İsteyenlerin Bilmesi Gereken 22 Üzüm Çeşidi

Toprağın bereketine selam olsun.

İZLE
Doyamayanlar için bir de videomuz var!